-
Mọi thói hư đều đã từng hữu ích
Hồi nhỏ, mình làm hư đồ đạc trong nhà, ngay lập tức mình sẽ tìm cách giấu đi, hoặc nói xạo để không bị mắng phạt. Ở góc nhìn thông thường thì sẽ thấy là “mình hư ghê”. Nhưng thử đi, lém lỉnh một chút, mình có thấy “mình lanh ghê, thông minh ghê, nhanh trí ghê” hôn?
Rồi khi mình quá khác người, mình sợ mình ngu hơn người ta, yếu hơn người ta, nghèo hơn người ta, mình sợ mình bị phân biệt hay thậm chí là kỳ thị trong đám bạn. Mình có nhiều cách để bảo vệ mình lắm. Hoặc mình gồng lên đanh đá đánh bạn, chửi bạn luôn. Chà, mình thật là dũng cảm khi biết bảo vệ bản thân đấy chứ! Hoặc mình cô lập ra khỏi mọi người. Ồ, mình thật là kiên cường chịu đựng. Hoặc mình trở nên ba phải, gắng gượng để trở nên đáng yêu, để được chấp nhận. Phải nói thật là mình quá khéo léo để cân bằng các mối quan hệ không-thân-thiết này đó chứ. Ai có thể làm việc ấy trong hàng chục năm, vài chục năm hoặc thậm chí lâu hơn như thế nữa? Mình rất đáng ngưỡng mộ mà, phải không?
Vậy nên, một người nói dối, đanh đá, hung dữ, cô lập, ba phải, thực ra là vì họ đã rất thông minh, dũng cảm, bản lĩnh, giỏi chịu đựng và khéo léo mà.Vì nếu không như vậy. Nếu đã không như vậy, có thể mình đã không sống nổi đến tận bây giờ!
Mình ơi, mọi cách mình sống thì đều đã hữu ích và đều cần thiết để mình sống được đến hôm nay. Vậy nên không việc gì phải dằn vặt quá khứ đau thương. Một đứa nhỏ lớn lên phải mang giáp mang khiêng như thế, đáng được thương nhiều chứ! Mình phải ngưỡng mộ mình, cảm ơn mình, thương mình thiệt nhiều chứ, phải không mình?!
Chỉ là mình lớn rồi, chiếc áo giáp nay đã không còn vừa nữa. Nó đã nhỏ lại, bó cứng cái thân thể dềnh dàng người lớn này của mình. Nó làm mình khó thở. Nó làm mình đau.
Nhưng mà mình sợ. Nếu không có nó chắc mình đã không sống nổi. Bây giờ bỏ nó ra, liệu rồi mình sẽ làm sao?Chẳng làm sao hết mình ơi. Mình cứ mang chiếc giáp đó thôi. Nhưng mình ơi, mình chỉ cần biết nó ở đó trên mình, trong mình. Mình biết nó chật rồi. Thế giới mà mình sống nó đã khác đi nhiều lắm rồi, mình ơi.
—-
Mình học bài này trong một buổi ăn trưa nói chuyện cùng Cô. Vì chưa xin phép nên chưa đề cập đến Cô. Nhưng các ý bên trên hoàn toàn là học từ Cô cả.
Được ăn được nói với người giỏi giang và tử tế là phước phần của mình. Biết cái áo giáp của mình nằm ở đâu cũng là phước phần của mình, nghen mình ơi. -
Em quyết định sẽ thôi là nạn nhân!

Hôm trước bạn nói với tôi một câu mà tôi ưng lắm: “Em quyết định sẽ thôi là nạn nhân!”
Bạn kể, gia cảnh bạn không vui vẻ gì. Ba thì nhậu say tối ngày. Mẹ thì gánh gồng buôn bán. Cứ về nhà là cãi nhau, đập phá đồ đạc. Chị lớn thì bẩm sinh tâm thần không khỏe, thường lơ mơ và chửi mắng bạn. Suốt quãng đời thơ ấu, ký ức của bạn về gia đình chỉ là những trận cãi vã và những trận đòn oan.
Bạn sợ về nhà. Bạn thường tìm cớ để đi học, đi chơi, đi gặp bạn bè. Bạn trốn mình trong phòng với âm nhạc vì bạn biết bên kia bức tường là những chén bát bị đập vỡ, là những tiếng gào lớn để át nhau.
Bạn mong mau lớn để không phải ở trong căn nhà đó nữa. Và bạn..lớn thiệt. Đời mà, ai nhỏ mãi được đâu. Tung cánh bay khỏi căn nhà, bạn mừng rỡ uống từng ngụm tự do nơi đất Sài Gòn. Bạn vui cười hớn hở khi bắt đầu một cuộc đời mới ở nơi mà những ký ức hãi hùng kia chỉ là chiếc bóng sau lưng. 5 năm xa nhà, bạn về được đúng 5 mùa Tết. Bạn về vội, đi cũng vội.“Em như né tránh căn nhà đó.”
Mà em có né tránh mỗi “căn nhà” đó đâu. Em né tránh luôn cả những hạnh phúc đời em. Em mà rung động với ai là em tránh luôn người đó. Em sợ đau lòng. Em mà thấy công việc gì khó quá là em đông cứng lại, hết suy nghĩ gì được. Ai lớn tiếng với em, khó khăn với em, là em tự động né tránh luôn, dù em biết người ta đang giúp em. Em không làm khác đi được. Tự động nó thế.
Cho tới một ngày bạn được hỏi: “em có thấy mẹ khóc bao giờ chưa?”
Khựng lại vài giây, bạn không nhớ được có khi nào em thấy mẹ đã khóc chưa. Người phụ nữ gánh gồng cả gia đình trong chừng ấy năm mà chưa từng khóc, thì hoặc đã chết mất cảm xúc rồi, hoặc đã khóc đến hết nước mắt rồi. Khóc ở bên kia bức tường của bạn.
“Phải, mẹ đã khóc hết nước mắt ở bên kia bức tường của em. Mà có lẽ là cả ba nữa, người đàn ông giỏi giang mà thất chí. Mà có lẽ là chị nữa, những lúc tỉnh táo và kịp nhìn lại tình trạng của bản thân mình.”
“Hôm trước em mới về, sống trọn hẳn 1 cuối tuần ở nhà. Em mua đồ, mẹ nấu ăn, cả nhà ăn chung một mâm cơm. Em nhận ra là đối diện với “căn nhà” không khủng khiếp như em tưởng. Em nhận ra là mẹ cần em để được là phụ nữ, ba cần gia đình để níu giữ bản thân, chị cần mâm cơm để biết mình vẫn đang ở nhà. Và em cần những phút này để bước ra khỏi căn phòng của mình.”
“Em sẽ tắt nhạc. Bước ra khỏi căn phòng mình đã dựng nên. Em sẽ thôi là nạn nhân né tránh của quá khứ nữa!”
Phải rồi. Chúng ta không nên cũng không phải là nạn nhân của quá khứ. Quá khứ chỉ là chất liệu. Vì chúng ta là kiến trúc sư của tương lai. Xây làm sao là do mình mà.
Khóc được với quá khứ đã khó rồi. Quẹt nước mắt đi tiếp lại càng khó hơn. Em ơi! Tuyệt vời quá em ơi!
-
Hôm nay tôi nghĩ về cái chết

Phải bẵng đi rất lâu, tôi mới dám viết về cái chết. Về những người bạn đã chết, sẽ chết. Và về cái chết sẽ được chuẩn bị sẵn cho tôi.
Tr, một người bạn thuở đại học. Hoạt bát, luôn làm người khác cười. Một hôm nọ đi công tác, rồi mãi không về. Người ta nói vỡ mạch máu não. Bạn đi để lại vợ và đứa con nhỏ, một gia đình đang yên.
Ph, một người bạn đồng nghiệp cũ. Đẹp trai, yêu đời. Thi thoảng vẫn nhắn tôi: “má ơi má à. Qua quán con chơiiiiii”. Rồi bạn mất. Người ta nói viêm phổi cấp. Gia đình bạn thẫn thờ, không ai tin được bạn đã ra đi.
L, một người bạn đặc biệt đã xa rất xa. Hai đứa giận nhau. Mãi tới khi bạn mất, hai đứa vẫn chưa kịp nhìn mặt nhau để cười một cái thiệt tươi như là món quà tạm biệt.
Tất cả đều ở độ tuổi 30 mơn mởn.
Chết không đáng sợ. Nó chỉ là một bắt đầu mới, một hình thái mới, của một vòng tuần hoàn bất tận. Rồi ta sẽ là giọt mưa, chiếc lá, con ong, sợi khói. Ta sẽ hiện diện cho chỗ này một chút ngọt, chỗ nọ một chút chua. Cái vòng đó xoay đều hiển nhiên và không thể chối bỏ. Vậy nên ta không thể sợ và né tránh nghĩ về cái chết.Ta chỉ sợ chết khi còn quá nhiều thứ dở dang và lo âu. Ta sợ chết như sợ trời mưa bất chợt mà lúa vẫn còn phơi đầy sân. Ta sợ chết như trời đã tối mà đoạn đường về nhà vẫn còn xa vời vợi.
Nếu đã gom lúa thì lúc nào mưa cứ mưa. Nếu đã về nhà, an trú, thì lúc nào trời tối cứ tối.
Vậy nên tôi có niềm tin rằng là, nếu một ai đó thốt lên: “tôi đã thực sự sẵn sàng cho cái chết!”. Thì không phải rằng họ chán đời muốn chết. Họ chỉ là đang hạnh phúc một cách rất đủ đầy mà thôi. Như là lúa đã được phơi khô hanh và cất gọn. Như là người con đã tìm được đường về nhà, an trú, thong dong.

-
Chuyện xe ôm số 13: Cái lược đồ của ông Hòa

Ông Hòa ổng ngộ, lái Grab mà thấy kẹt xe lại vui. Ổng biểu: “Từ hồi dịch tới giờ, thấy kẹt xe mà tui hết bực, còn thấy khoái!”
Ổng kể hồi giãn cách nghiêm ngặt, hên là ổng còn có việc giao hàng nên cả nhà hổng chết đói. Ra đường mỗi ngày thấy run chân lắm. Đường vắng teo, nhà cửa đóng kín mít, giao đồ người ta ra nhận mà cứ thụt thò lấm lét thấy ghê lắm.
“cái hồi đó đường vắng teo à, mà chạy hổng thấy sướng nha. Ngày nào cũng vậy, đi ra đường mà đánh lô tô trong bụng khấn ông bà cho con một vạch hoài hoài”Rồi giờ kẹt xe ổng lại thấy vui.
“Vui chớ sao hông vui. Nhận ra là có kiếm tiền thì phải cực, kẹt xe thì dĩ nhiên rồi. Giờ chửi đi, chửi hoài đi rồi nó vắng lại cho biết mặt” – nói rồi ổng cười hề hề, đòi phun nước miếng nói lại. Mà tui cản liền, giỡn quài cha!Cái sự việc kẹt xe nó đâu có khác so với hồi trước dịch. Cái khác đi là cái cảm nhận của mình về nó thôi. Cũng như cái bông hồng, ai thấy nó kiêu sa với tình yêu hông biết, chớ coi trên Tiktok thấy người ta làm bông hồng chiên ăn coi bộ thơm dữ à.
—
Trong tâm lý học xã hội, người ta đặt lý thuyết là có một thứ cố định ăn sâu đầu mình, ảnh hưởng tới góc nhìn của mỗi người. Cái đó được gọi là Lược Đồ (Schemas), mà tôi hay gọi vui là cái Đồ để Lược. Nó lược hết mọi thông tin khách quan đi vô đầu rồi rớt ra thành cái thứ không còn nguyên bản như lúc đầu. Nó hàm chứa thành kiến, cảm xúc, ưu tiên, thiên vị về cái con người, sự việc đó.
Chừng nào mình còn không biết cái lược đó nó lược cái gì, thì chừng đó mình còn xà quần nhiều với cái bực bội, hoang mang, yêu ghét, mà không hiểu được là tại làm sao. Mình sẽ mắc cùng một sai lần nhiều lần mà không biết làm sao sửa. Mình sẽ sống cuộc sống y chàng bây giờ, với nhiều cái vui ngô nghê như bây giờ và nhiều cái buồn cũng ngô nghê như bây giờ.Muốn biết nó hả, dễ lắm, để ý coi tại sao mình thích cái này mà hông thích cái kia. Rồi lại để ý tiếp tại sao có cái tại sao đó. Lâu ngày dài tháng mình sẽ rờ rờ được cái Lược đó của mình. Rồi làm gì sau đó thì …tùy. Hi hi
-
Hãy cứ khóc thật to

Anh là một người hoàn hảo với các tiêu chuẩn đầy đủ của con nhà người ta: việc làm tốt, thu nhập cao, hòa nhã, thiện tâm, hay giúp đỡ người khác, và hiếm ai thấy anh buồn giận bao giờ. Anh cư xử chừng mực làm ai cũng mến.
Một buổi nọ, anh ngồi với tôi và bảo: “Ngồi với Lam cho anh bớt nói một xíu. Cả tuần nói nhiều quá rồi”. Rồi tôi ngồi đó nhìn anh… khóc ngon lành. Cái cảm giác một người đàn ông đạo mạo đĩnh đạc khóc được trước mặt người khác là một cảm giác dễ chịu một cách… không hề dễ chịu. Vì đã làm theo bao nhiêu cái “phải”, anh đã chưa bao giờ làm được cái “muốn” cho mình. Khóc một chút thôi rồi anh về. “Khóc nhiều sợ nghiện” anh bảo vậy.
Mình nghe nhiều lắm về thiền tập, về kiểm soát cảm xúc, về thở đều khi lòng đang cuộn dữ. Mình sẽ mỉm cười nhìn giông tố tới rồi đi. Trời ơi, nếu làm được khi chỉ nghe về nó thì chắc ta đã không ở cõi người!
Khi mọi việc đã chạm ngưỡng kiểm soát, nếu muốn, cứ khóc thật to. Nếu có thứ gì đó đập được, cứ đập. Nếu có thứ gì đó đấm được, cứ đấm. Cái lò xo cảm xúc đã nén lâu lắm rồi, không chịu xả thì bản thân mình cũng chẳng biết tới khi nào nó sẽ bung.
Chỉ là, tìm được người để xả cũng khó lắm thay. (ah, người đó có thể là tự thân mình).
Chỉ là, xả xong rồi, hơi thở bình hòa lại rồi, cần gỡ chiếc lò xo, cũng khó lắm thay.Nhưng ít ra, mình ơi, hãy xả.
Bình thản, với tỏ ra bình thản, nó khác nhau lắm mình ơi! -
Viết kịch bản cuộc đời

Hồi đó… hồi mười năm trước, mình như vầy nè.
Thi thoảng lục lại ký ức, có lúc thấy thân quen như mới vừa hôm qua. Và cũng có lúc, thấy xa lạ như mình chưa từng sống khoảng thời gian đó.
Có những lần ngoảnh đầu lại phía sau, ta thấy mình đi con đường dài thiệt dài mà chưa bao giờ nghĩ mình đã có thể đi được từng đó xa. Nhưng cũng đồng thời, cuộc đời đó như của người ta mà mình chỉ là người quan sát.Nếu cuộc đời vẫn cứ có những lúc lạ lẫm vậy, thì nó như là một cuốn phim. Xem cuốn phim đó, mình hôm nay nhìn về hôm qua với tư cách khán giả. Thì mình bây giờ nhìn mình ngày mai như một kịch bản dở dang còn đang chờ viết tiếp. Mà có xem lại rồi công nhận, mười năm trước mình đã viết một kịch bản phim thiệt hay. Phải hôn?
Rồi mình sẽ viết gì để nhiều năm sau lại có thể lại tấm tắc nữa?
-
Chuyện xe ôm số 12: trò chơi của người ta

– Giờ tui nói bạn nghe, ra đường gặp mấy người nóng tánh thì mình cần phải nguội trước nhe!- Ủa sao vậy anh?
– Tui hông có học nhiều nên thấy sao nói vậy. Bạn thử nghĩ đi. Người ta lớn lên trong cái xóm quận 4 quận 8, quánh lộn sáng chiều như cơm bữa. Lớn lên ở trỏng, hông chửi lộn quánh lộn sao sống? Nó tin là ai cũng ăn hiếp mình, nên nó phải cắn người ta trước. Nó quánh mình là nó thấy bình thường á!
– Cũng đúng ha. Nhưng mà mình xuống nước rồi cái người ta làm tới thì sao?
– Bạn nghĩ đi. Nó tin là ai cũng ăn hiếp mình. Nên nếu mà bạn chửi lại là bạn thua rồi. Nó thấy cái nó tin là đúng, rồi nó giở thói côn đồ ra liền.
– Ủa, rồi đứng im cho người ta chửi hả?
– Đường đông thấy mẹ, ai hơi đâu đứng lại mà chửi lúc mình đã đi xa. Gật đầu giơ tay xin lỗi nó cái là được rồi. Người ta thấy hông bị ăn hiếp thì chỉ chửi theo thói quen rồi thôi. Mình đi rồi hết chớ gì dữ dạ. Chửi lại là nhảy vô trò chơi hồi nhỏ của nó liền.
– Rồi nó quánh mình sao?
– Có giò chi hông biết chạy? Nói chớ mình hông chửi lại nó thì nó đi à. Chọc nó chi cho nó dí?
– Ủa vậy có thấy ức hông anh?
– Bạn thử nghĩ coi có hông? (Ủa. Tui hỏi anh mà!?)Ủa, anh Trí chạy Grab. Anh cứ kêu tui nghĩ hoài vậy!
Một chuyến đi Grab mà ôn bài tâm lý từ niềm tin cốt lõi, niềm tin trung gian, ý nghĩ tự động với cảm xúc, hành vi thể lý các kiểu. Anh nói thiệt đi, anh là giảng viên tâm lý đi chạy Grab trả bài học sinh phải hông? Ở đó mà “tui hông có học nhiều”!!!!
Một chuyến đi thiệt nhọc nhằn! -
Đừng quên bài học chưa cũ

Một chút tự nhắc mình: Ngày này năm ngoái, tụi mình bắt đầu học quen với giãn cách xã hội. Giờ này năm ngoái chỉ là làm quen sương sương thôi, để rồi qua 1 tháng nữa tất cả đều phải ở nhà. Giãn cách toàn xã hội.
Có phải chúng mình đã có những bài đăng tâm trạng buồn bã, bức bối không? Có phải chúng mình đã từng dặn nhau trân quý từng hơi thở không? Có phải chúng mình đã chuyền tay nhau những bài tập thể dục ở nhà, những bài tập thở, những cách trấn an lòng an nhiên ngay tại chính nơi quen thuộc mỗi ngày không?
Không biết người khác thì sao chứ tôi thì chỉ sau vài tháng bình thường hóa đã… quên sạch. Để rồi một ngày nọ trốn việc tập thở, để rồi giật mình nhớ ra, mình đã quên bài học đắt giá năm ngoái thế nào.
May là chén canh Mạnh Bà tôi chưa kịp uống trong kiếp này để còn học tiếp, lên lớp cao hơn. Chớ mà lỡ quên hết thiệt, phải uống chén canh của bả thiệt, rồi học lại từ đầu thì nhọc nhằn gian nan lắm.
Hôm bữa Tú Bùi với đám bạn tới chơi nhà. Rồi cái bạn lén lén chụp tấm này, trong lúc tôi cởi bỏ cái vỏ đạo mạo hàng ngày để trở thành một thằng con nít cười vui hớn hở. Bạn nói nhìn cưng lắm, tôi cũng thấy vậy. Rồi tôi nhớ cái bài học nhỏ xíu mới học, mới quên, giờ học lại: học thở, học vui.
-
Có những sự Mất Mát được gọi tên là Bù Đắp.
Cái sự thiếu hụt nó nhắc cho con người ta khát khao hơn, trân quý hơn, hân thưởng nhau hơn. Để còn lớn, để còn khôn.
Tôi có anh bạn nọ. Ảnh lớn lên không có bố. Bố ảnh bỏ hai mẹ con từ sớm nên ảnh thấy mẹ khổ nhiều. Rồi ảnh phát biểu: “Sau này con sẽ không như bố. Con sẽ quan tâm mẹ và không để vợ con phải buồn.” Mà ảnh làm vậy thiệt. Ảnh để ý cách mở cửa xe, nhường thang máy, hỏi thăm, gánh giùm việc theo kiểu rất…đàn ông. Không phải kiểu ga-lăng bóng bẩy, mà kiểu tưng tửng đáng yêu hết sức. Ảnh nói thiệt và ảnh làm thiệt. Coi như việc mất người bố trong cuộc đời lại là sự bù đắp cho cái tính vô tư vô lo kém nhạy cảm mà cánh đàn ông chúng tôi hay bị phê bình.Tôi cũng có anh bạn nọ, mới vừa đây thôi, chết hụt. Anh bị tai nạn phải nằm viện nhiều tuần, đã vài lần bước chân vào cửa tử. Ra khỏi viện, anh mất sức khỏe nhiều, để rồi nhận ra mình cần bù đắp cho cuộc đời này sau quãng đời sống phung phí. Anh quyết định hiến trọn mình cho giáo dục và sức khỏe của con người. “Vì Cuộc Đời không có nhắc mình lần hai đâu” – anh kể vậy.
Tôi cũng có nhóm bạn nọ. Một ngày kia tự nhiên nhỏ nhẹ, quan tâm và lễ phép với nhau hơn mọi ngày. Hỏi ra thì mới biết, họ mới mất một người bạn khỏi nhóm. Họ sợ mất thêm. Họ quan tâm nhau hơn, chia sẻ với nhau nhiều hơn. Không ai nói ra, nhưng ai cũng thấy tình thương thay vì chia năm chia bảy, thì bây giờ gom lại, cộng thêm nhiều chút, để mà bù. Bù đắp cho sự mất mát vừa diễn ra. Thay vì tiếc nuối buồn bã, họ bù đắp cho nhau nhiều hơn một chút.
Có đi qua ngày mưa mới biết quý hơn ngày nắng. Cái sự thiếu hụt nó nhắc cho con người ta khát khao hơn, trân quý hơn, hân thưởng nhau hơn. Mà, đó là nếu mình vẫn sống không rõ ràng để còn diễn ra cái sự Mất Mát Bù Đắp. Chứ nếu đã biết rồi, thì tiếc gì một cái ôm với người mình thương? Tiếc gì một vài phút để thở và thấy bụng mình còn phập phồng? Tiếc gì một ngày nghỉ phép để không-làm-gì-cả, để thấy ủa, công việc hàng ngày cũng hay quá trời đi chớ. Chỉ là bận bịu lấp não mất rồi không kịp nhìn coi nó hay ra làm sao thôi.
Vậy nghen, mỗi cái Mất Mát thì có Bù Đắp. Mà thôi, bớt đợi Mất, cứ việc tranh thủ mà Bù!Hình: sau nhiều tuần làm việc tới quên thở, hôm bữa tui trốn việc buổi sáng, đi thở hết một lúc lâu mới chịu về. Đừng méc sếp, tội tui.
-
Lắng lại cho tâm trí rỗng rang
Thường đương lúc tất bật đến quên cả thở, tôi hay dành cho mình vài phút không làm gì để lắng lại bụi bặm cho tâm trí rỗng rang. Mà sau cơn rỗng rang hôm nay, tôi lại được nhắc nhớ về Linh. Ngộ lắm, tới bây giờ tôi vẫn cảm thấy có lỗi với bạn vì mãi tận trước khi mất bạn vẫn còn thấy có lỗi với tôi.
Hồi đó tôi đã giận bạn quá chừng chừng, giận tới mức …nghỉ chơi trên mạng xã hội. Rồi một ngày đẹp trời nọ, bạn gọi, bạn xin lỗi. Rồi một tháng sau, bạn mất. Bạn mất mà tôi chưa kịp nói lời làm lành cho nhẹ nhõm người ra đi, cho ấm lòng người ở lại. Để rồi chiếc nút “xin kết bạn” tôi gửi lại sau đó cũng mãi mãi chẳng có cơ hội thay đổi, dù đã tận 7 năm.
Thường sau khi tâm trí rỗng rang thì các bài học sẽ ùa về. Xoa dịu có, day dứt có, khắc khoải có, ấm áp cũng có. Mà hay lắm, bài học rất ngẫu nhiên. Như hôm nay bài học tôi ôn lại là về Linh, về sự xoa dịu có thể cho đi thì đừng tiếc chi mà giữ lại. Tôi không ước gì mình chưa từng giận bạn. Tôi chỉ cảm ơn sự ra đi của bạn như một món quà đau thật đau mà học hoài học mãi vẫn chưa thuộc nằm lòng.
Hôm nào bận quá, buồn quá, vui quá, phấn khích quá hoặc dao động quá, mình thử cùng làm tâm trí rỗng rang xem. Biết đâu bài học của bạn hay hơn của tôi nhiều.
-
Chuyện xe ôm số 11: Vui buồn gì cũng sống
“Đúng rồi bạn ơi. Vui cũng sống, buồn cũng sống. Lâu lâu thấy mình hông bị dịch vật chết là thấy mình hên, thấy mắc cười liền.”
“Cái xóm của tui nó hay lắm bạn. Nguyên cái mùa giãn cách người ta đi xin giùm, lấy giùm, hỏi giùm nhau không hà. Thấy thương lắm”
“Há há, buồn hả? Có, buồn quài chớ! Rồi thấy còn miếng ăn, còn hai đứa con, cái thấy mắc cười, rồi cười à”
“Mà nói nghe, buồn cũng sống, vui cũng sống. Chừng mà thấy buồn á, mình đem đồ đi cho người ta, cái tự nhiên thấy nó vui à”
Trích lời chị Loan, người đàn bà 45 tuổi một thân mười mấy năm ở nhà thuê nuôi hai đứa con và thích giúp người khác.
Nhưng vẫn bắt đền chị cái tội dễ thương quá làm tui hông có vô lớp học online lúc đang ở trên xe được.
Gõ vô 5 sao bắt đền! -
Đừng buồn vì mình đã buồn, đã giận, đã hoang mang
Chắc ai cũng có những lúc nhiều sự việc diễn ra không như mong đợi. Những lúc chỉ biết đứng đơ ra không làm gì, hoặc trốn chạy, hoặc tấn công bất cứ ai lại gần. Những lúc đó mình thấy mình thật đáng thương làm sao, nhỉ? Như một con thú bị thương có thể cắn bất cứ ai tới gần, dù người ta chỉ muốn lại gần mà hỏi “bạn có ổn không?”
Bạn ơi, những lúc như vậy, điều đầu tiên là bạn đừng tự trách mình. Đừng tự trách mình đã thiếu kiềm chế, đã có lời nói, thái độ hay hành động không hay. Mình đã phải là thánh đâu mà mong đợi có năng lực siêu nhiên vậy? Bạn lỡ lời, bạn làm người ta bị tổn thương. Rồi bạn giận bạn vì đã làm người ta tổn thương. Rồi bởi vì tâm trạng của bạn đang rất tệ, bạn gấp đôi gấp ba cái sự giận của mình lại thành cây roi thật chắc để rồi tự đánh mình thật đau. Chi vậy cho thêm đau lòng mình?
Trịnh Công Sơn đã nói với Trần Tiến hay lắm: ““Tiến không chịu hàm ơn cuộc đời thì làm sao biết trả ơn người?”. Phải rồi, làm người ai mà không có lúc cần được giúp đỡ. Những lúc rối quá, bạn tìm tới Người để được cùng tìm giải pháp. Cứ việc rối, cứ việc lo, Người luôn ở đó để bạn hàm ơn. Những lúc buồn quá, đau quá, giận quá, tìm tới Người mà trút, mà hoảng loạn, mà khóc, mà đau thương. Người hiểu mà, người sẽ chỉ nghe bạn thôi. Người luôn ở đó cho bạn hàm ơn. Hãy hàm ơn.
Và rồi bạn tìm tới nương tựa lòng mình. Bạn tạm lánh xa loài người đi để con thú bị thương kịp tĩnh lặng liếm láp vết thương mình. Bạn sẽ biết nó đau, biết nó đang giãy dụa. Bạn nhìn nó với tất cả sự bao dung và thấu hiểu. Bạn không hùa theo để nó đi cắn người. Bạn không ngó lơ để nó buồn tủi. Bạn cũng chẳng chống lại, vì chẳng thể nào chống lại nó được đâu. Bạn chỉ cần chấp nhận nó ở đó, và nó đang đau. Đừng trách nó vì đã lỡ cắn người, bây giờ không phải là lúc. Bạn biết, có một con thú đang đau.
Từng bước một, bạn hỏi vì sao nó đau. Từng chút một, bạn hỏi nó sẽ làm gì. Chừng chữ một, bạn viết xuống những gì nó nghĩ và muốn làm. Để rồi bạn sẽ nhận ra rằng một khi đã viết ra hình hài con vật, nó đã ngoan hơn rất nhiều. Rồi bạn lại nhận ra rằng, xem tới đọc lui con vật, bạn thấy rằng nó đã lồng lộn hơn bản thân cơn đau rất nhiều. Lúc này không cần bạn gồng mình trói chặt, nó đã là một con cún con rên ư ử trong lòng mình vì sự tủi thân vẫn còn chưa dứt.
Sau cơn đau trời lại tối (à, nói vui thôi). Sau cơn đau mình lại sung sướng. Bạn sẽ thấy được rằng có thể sự việc vẫn còn ở đó, nhưng tâm thế bạn đối diện đã khác đi rất nhiều. Con thú nay đã ngoan hơn, dù chỉ một chút xíu. Nhưng bạn vui vì mình đã hiểu mình hơn, hiểu rất nhiều.
Cho nên bạn ơi, đừng buồn vì mình đã buồn, đã giận, đã hoang mang. Đến cả cảm xúc mà cũng không dám thừa nhận thì sống làm sao nữa giờ? Chỉ là nhớ, đừng hùa theo, đừng chống lại, cũng đừng làm lơ. Thứ duy nhất cần làm, đó là làm bạn với con thú cảm xúc của mình. Nó không hư, đừng đánh nó. Nó chỉ đau thôi.
Lời cuối cùng mình xin mượn lời của Trịnh Công Sơn dặn bạn: “không chịu hàm ơn cuộc đời thì làm sao biết trả ơn người?”
Hãy hàm ơn.Quay về nương tựa hải đảo tự thân
Chánh niệm là Bụt soi sáng xa gần….
(Hải đảo tự thân – thiền ca Làng Mai)*Tham khảo thêm các tài liệu:
– Phản ứng Chiến hoặc Biến Walter Cannon (1929)
– Các giai đoạn của stress GAS Hands Selye
– Phim tài liệu Trần Tiến – Màu Cỏ Úa
– Các bài pháp thoại Làng Mai (thật lòng tôi hết sức biết ơn vì đã được nghe các bài pháp thoại).






