Home

  • Mọi thói hư đều đã từng hữu ích

    Mọi thói hư đều đã từng hữu ích
    Hồi nhỏ, mình làm hư đồ đạc trong nhà, ngay lập tức mình sẽ tìm cách giấu đi, hoặc nói xạo để không bị mắng phạt. Ở góc nhìn thông thường thì sẽ thấy là “mình hư ghê”. Nhưng thử đi, lém lỉnh một chút, mình có thấy “mình lanh ghê, thông minh ghê, nhanh trí ghê” hôn?

    Rồi khi mình quá khác người, mình sợ mình ngu hơn người ta, yếu hơn người ta, nghèo hơn người ta, mình sợ mình bị phân biệt hay thậm chí là kỳ thị trong đám bạn. Mình có nhiều cách để bảo vệ mình lắm. Hoặc mình gồng lên đanh đá đánh bạn, chửi bạn luôn. Chà, mình thật là dũng cảm khi biết bảo vệ bản thân đấy chứ! Hoặc mình cô lập ra khỏi mọi người. Ồ, mình thật là kiên cường chịu đựng. Hoặc mình trở nên ba phải, gắng gượng để trở nên đáng yêu, để được chấp nhận. Phải nói thật là mình quá khéo léo để cân bằng các mối quan hệ không-thân-thiết này đó chứ. Ai có thể làm việc ấy trong hàng chục năm, vài chục năm hoặc thậm chí lâu hơn như thế nữa? Mình rất đáng ngưỡng mộ mà, phải không?


    Vậy nên, một người nói dối, đanh đá, hung dữ, cô lập, ba phải, thực ra là vì họ đã rất thông minh, dũng cảm, bản lĩnh, giỏi chịu đựng và khéo léo mà.

    Vì nếu không như vậy. Nếu đã không như vậy, có thể mình đã không sống nổi đến tận bây giờ!

    Mình ơi, mọi cách mình sống thì đều đã hữu ích và đều cần thiết để mình sống được đến hôm nay. Vậy nên không việc gì phải dằn vặt quá khứ đau thương. Một đứa nhỏ lớn lên phải mang giáp mang khiêng như thế, đáng được thương nhiều chứ! Mình phải ngưỡng mộ mình, cảm ơn mình, thương mình thiệt nhiều chứ, phải không mình?!

    Chỉ là mình lớn rồi, chiếc áo giáp nay đã không còn vừa nữa. Nó đã nhỏ lại, bó cứng cái thân thể dềnh dàng người lớn này của mình. Nó làm mình khó thở. Nó làm mình đau.
    Nhưng mà mình sợ. Nếu không có nó chắc mình đã không sống nổi. Bây giờ bỏ nó ra, liệu rồi mình sẽ làm sao?

    Chẳng làm sao hết mình ơi. Mình cứ mang chiếc giáp đó thôi. Nhưng mình ơi, mình chỉ cần biết nó ở đó trên mình, trong mình. Mình biết nó chật rồi. Thế giới mà mình sống nó đã khác đi nhiều lắm rồi, mình ơi.
    —-
    Mình học bài này trong một buổi ăn trưa nói chuyện cùng Cô. Vì chưa xin phép nên chưa đề cập đến Cô. Nhưng các ý bên trên hoàn toàn là học từ Cô cả.
    Được ăn được nói với người giỏi giang và tử tế là phước phần của mình. Biết cái áo giáp của mình nằm ở đâu cũng là phước phần của mình, nghen mình ơi.

  • Hôm nay tôi nghĩ về cái chết

    Hôm nay tôi nghĩ về cái chết

    Phải bẵng đi rất lâu, tôi mới dám viết về cái chết. Về những người bạn đã chết, sẽ chết. Và về cái chết sẽ được chuẩn bị sẵn cho tôi.

    Tr, một người bạn thuở đại học. Hoạt bát, luôn làm người khác cười. Một hôm nọ đi công tác, rồi mãi không về. Người ta nói vỡ mạch máu não. Bạn đi để lại vợ và đứa con nhỏ, một gia đình đang yên.

    Ph, một người bạn đồng nghiệp cũ. Đẹp trai, yêu đời. Thi thoảng vẫn nhắn tôi: “má ơi má à. Qua quán con chơiiiiii”. Rồi bạn mất. Người ta nói viêm phổi cấp. Gia đình bạn thẫn thờ, không ai tin được bạn đã ra đi.

    L, một người bạn đặc biệt đã xa rất xa. Hai đứa giận nhau. Mãi tới khi bạn mất, hai đứa vẫn chưa kịp nhìn mặt nhau để cười một cái thiệt tươi như là món quà tạm biệt.

    Tất cả đều ở độ tuổi 30 mơn mởn.

    Chết không đáng sợ. Nó chỉ là một bắt đầu mới, một hình thái mới, của một vòng tuần hoàn bất tận. Rồi ta sẽ là giọt mưa, chiếc lá, con ong, sợi khói. Ta sẽ hiện diện cho chỗ này một chút ngọt, chỗ nọ một chút chua. Cái vòng đó xoay đều hiển nhiên và không thể chối bỏ. Vậy nên ta không thể sợ và né tránh nghĩ về cái chết.Ta chỉ sợ chết khi còn quá nhiều thứ dở dang và lo âu. Ta sợ chết như sợ trời mưa bất chợt mà lúa vẫn còn phơi đầy sân. Ta sợ chết như trời đã tối mà đoạn đường về nhà vẫn còn xa vời vợi.

    Nếu đã gom lúa thì lúc nào mưa cứ mưa. Nếu đã về nhà, an trú, thì lúc nào trời tối cứ tối.

    Vậy nên tôi có niềm tin rằng là, nếu một ai đó thốt lên: “tôi đã thực sự sẵn sàng cho cái chết!”. Thì không phải rằng họ chán đời muốn chết. Họ chỉ là đang hạnh phúc một cách rất đủ đầy mà thôi. Như là lúa đã được phơi khô hanh và cất gọn. Như là người con đã tìm được đường về nhà, an trú, thong dong.

    H10_3639 cropped
  • Chuyện xe ôm số 12: trò chơi của người ta

    Chuyện xe ôm số 12: trò chơi của người ta

    – Giờ tui nói bạn nghe, ra đường gặp mấy người nóng tánh thì mình cần phải nguội trước nhe!- Ủa sao vậy anh?
    – Tui hông có học nhiều nên thấy sao nói vậy. Bạn thử nghĩ đi. Người ta lớn lên trong cái xóm quận 4 quận 8, quánh lộn sáng chiều như cơm bữa. Lớn lên ở trỏng, hông chửi lộn quánh lộn sao sống? Nó tin là ai cũng ăn hiếp mình, nên nó phải cắn người ta trước. Nó quánh mình là nó thấy bình thường á!
    – Cũng đúng ha. Nhưng mà mình xuống nước rồi cái người ta làm tới thì sao?
    – Bạn nghĩ đi. Nó tin là ai cũng ăn hiếp mình. Nên nếu mà bạn chửi lại là bạn thua rồi. Nó thấy cái nó tin là đúng, rồi nó giở thói côn đồ ra liền.
    – Ủa, rồi đứng im cho người ta chửi hả?
    – Đường đông thấy mẹ, ai hơi đâu đứng lại mà chửi lúc mình đã đi xa. Gật đầu giơ tay xin lỗi nó cái là được rồi. Người ta thấy hông bị ăn hiếp thì chỉ chửi theo thói quen rồi thôi. Mình đi rồi hết chớ gì dữ dạ. Chửi lại là nhảy vô trò chơi hồi nhỏ của nó liền.
    – Rồi nó quánh mình sao?
    – Có giò chi hông biết chạy? Nói chớ mình hông chửi lại nó thì nó đi à. Chọc nó chi cho nó dí?
    – Ủa vậy có thấy ức hông anh?
    – Bạn thử nghĩ coi có hông? (Ủa. Tui hỏi anh mà!?)

    Ủa, anh Trí chạy Grab. Anh cứ kêu tui nghĩ hoài vậy!
    Một chuyến đi Grab mà ôn bài tâm lý từ niềm tin cốt lõi, niềm tin trung gian, ý nghĩ tự động với cảm xúc, hành vi thể lý các kiểu. Anh nói thiệt đi, anh là giảng viên tâm lý đi chạy Grab trả bài học sinh phải hông? Ở đó mà “tui hông có học nhiều”!!!!
    Một chuyến đi thiệt nhọc nhằn!


  • Đừng quên bài học chưa cũ

    Đừng quên bài học chưa cũ

    Một chút tự nhắc mình: Ngày này năm ngoái, tụi mình bắt đầu học quen với giãn cách xã hội. Giờ này năm ngoái chỉ là làm quen sương sương thôi, để rồi qua 1 tháng nữa tất cả đều phải ở nhà. Giãn cách toàn xã hội.

    Có phải chúng mình đã có những bài đăng tâm trạng buồn bã, bức bối không? Có phải chúng mình đã từng dặn nhau trân quý từng hơi thở không? Có phải chúng mình đã chuyền tay nhau những bài tập thể dục ở nhà, những bài tập thở, những cách trấn an lòng an nhiên ngay tại chính nơi quen thuộc mỗi ngày không?

    Không biết người khác thì sao chứ tôi thì chỉ sau vài tháng bình thường hóa đã… quên sạch. Để rồi một ngày nọ trốn việc tập thở, để rồi giật mình nhớ ra, mình đã quên bài học đắt giá năm ngoái thế nào.

    May là chén canh Mạnh Bà tôi chưa kịp uống trong kiếp này để còn học tiếp, lên lớp cao hơn. Chớ mà lỡ quên hết thiệt, phải uống chén canh của bả thiệt, rồi học lại từ đầu thì nhọc nhằn gian nan lắm.

    Hôm bữa Tú Bùi với đám bạn tới chơi nhà. Rồi cái bạn lén lén chụp tấm này, trong lúc tôi cởi bỏ cái vỏ đạo mạo hàng ngày để trở thành một thằng con nít cười vui hớn hở. Bạn nói nhìn cưng lắm, tôi cũng thấy vậy. Rồi tôi nhớ cái bài học nhỏ xíu mới học, mới quên, giờ học lại: học thở, học vui.

  • Có những sự Mất Mát được gọi tên là Bù Đắp.

    Có những sự Mất Mát được gọi tên là Bù Đắp.
    Cái sự thiếu hụt nó nhắc cho con người ta khát khao hơn, trân quý hơn, hân thưởng nhau hơn. Để còn lớn, để còn khôn.

    Tôi có anh bạn nọ. Ảnh lớn lên không có bố. Bố ảnh bỏ hai mẹ con từ sớm nên ảnh thấy mẹ khổ nhiều. Rồi ảnh phát biểu: “Sau này con sẽ không như bố. Con sẽ quan tâm mẹ và không để vợ con phải buồn.” Mà ảnh làm vậy thiệt. Ảnh để ý cách mở cửa xe, nhường thang máy, hỏi thăm, gánh giùm việc theo kiểu rất…đàn ông. Không phải kiểu ga-lăng bóng bẩy, mà kiểu tưng tửng đáng yêu hết sức. Ảnh nói thiệt và ảnh làm thiệt. Coi như việc mất người bố trong cuộc đời lại là sự bù đắp cho cái tính vô tư vô lo kém nhạy cảm mà cánh đàn ông chúng tôi hay bị phê bình.

    Tôi cũng có anh bạn nọ, mới vừa đây thôi, chết hụt. Anh bị tai nạn phải nằm viện nhiều tuần, đã vài lần bước chân vào cửa tử. Ra khỏi viện, anh mất sức khỏe nhiều, để rồi nhận ra mình cần bù đắp cho cuộc đời này sau quãng đời sống phung phí. Anh quyết định hiến trọn mình cho giáo dục và sức khỏe của con người. “Vì Cuộc Đời không có nhắc mình lần hai đâu” – anh kể vậy.

    Tôi cũng có nhóm bạn nọ. Một ngày kia tự nhiên nhỏ nhẹ, quan tâm và lễ phép với nhau hơn mọi ngày. Hỏi ra thì mới biết, họ mới mất một người bạn khỏi nhóm. Họ sợ mất thêm. Họ quan tâm nhau hơn, chia sẻ với nhau nhiều hơn. Không ai nói ra, nhưng ai cũng thấy tình thương thay vì chia năm chia bảy, thì bây giờ gom lại, cộng thêm nhiều chút, để mà bù. Bù đắp cho sự mất mát vừa diễn ra. Thay vì tiếc nuối buồn bã, họ bù đắp cho nhau nhiều hơn một chút.

    Có đi qua ngày mưa mới biết quý hơn ngày nắng. Cái sự thiếu hụt nó nhắc cho con người ta khát khao hơn, trân quý hơn, hân thưởng nhau hơn. Mà, đó là nếu mình vẫn sống không rõ ràng để còn diễn ra cái sự Mất Mát Bù Đắp. Chứ nếu đã biết rồi, thì tiếc gì một cái ôm với người mình thương? Tiếc gì một vài phút để thở và thấy bụng mình còn phập phồng? Tiếc gì một ngày nghỉ phép để không-làm-gì-cả, để thấy ủa, công việc hàng ngày cũng hay quá trời đi chớ. Chỉ là bận bịu lấp não mất rồi không kịp nhìn coi nó hay ra làm sao thôi.
    Vậy nghen, mỗi cái Mất Mát thì có Bù Đắp. Mà thôi, bớt đợi Mất, cứ việc tranh thủ mà Bù!

    Hình: sau nhiều tuần làm việc tới quên thở, hôm bữa tui trốn việc buổi sáng, đi thở hết một lúc lâu mới chịu về. Đừng méc sếp, tội tui.

  • Lắng lại cho tâm trí rỗng rang

    Lắng lại cho tâm trí rỗng rang

    Thường đương lúc tất bật đến quên cả thở, tôi hay dành cho mình vài phút không làm gì để lắng lại bụi bặm cho tâm trí rỗng rang. Mà sau cơn rỗng rang hôm nay, tôi lại được nhắc nhớ về Linh. Ngộ lắm, tới bây giờ tôi vẫn cảm thấy có lỗi với bạn vì mãi tận trước khi mất bạn vẫn còn thấy có lỗi với tôi.

    Hồi đó tôi đã giận bạn quá chừng chừng, giận tới mức …nghỉ chơi trên mạng xã hội. Rồi một ngày đẹp trời nọ, bạn gọi, bạn xin lỗi. Rồi một tháng sau, bạn mất. Bạn mất mà tôi chưa kịp nói lời làm lành cho nhẹ nhõm người ra đi, cho ấm lòng người ở lại. Để rồi chiếc nút “xin kết bạn” tôi gửi lại sau đó cũng mãi mãi chẳng có cơ hội thay đổi, dù đã tận 7 năm.

    Thường sau khi tâm trí rỗng rang thì các bài học sẽ ùa về. Xoa dịu có, day dứt có, khắc khoải có, ấm áp cũng có. Mà hay lắm, bài học rất ngẫu nhiên. Như hôm nay bài học tôi ôn lại là về Linh, về sự xoa dịu có thể cho đi thì đừng tiếc chi mà giữ lại. Tôi không ước gì mình chưa từng giận bạn. Tôi chỉ cảm ơn sự ra đi của bạn như một món quà đau thật đau mà học hoài học mãi vẫn chưa thuộc nằm lòng.

    Hôm nào bận quá, buồn quá, vui quá, phấn khích quá hoặc dao động quá, mình thử cùng làm tâm trí rỗng rang xem. Biết đâu bài học của bạn hay hơn của tôi nhiều.

     
  • Chuyện xe ôm số 11: Vui buồn gì cũng sống

    Chuyện xe ôm số 11: Vui buồn gì cũng sống

    “Đúng rồi bạn ơi. Vui cũng sống, buồn cũng sống. Lâu lâu thấy mình hông bị dịch vật chết là thấy mình hên, thấy mắc cười liền.”

    “Cái xóm của tui nó hay lắm bạn. Nguyên cái mùa giãn cách người ta đi xin giùm, lấy giùm, hỏi giùm nhau không hà. Thấy thương lắm”
    “Há há, buồn hả? Có, buồn quài chớ! Rồi thấy còn miếng ăn, còn hai đứa con, cái thấy mắc cười, rồi cười à”
    “Mà nói nghe, buồn cũng sống, vui cũng sống. Chừng mà thấy buồn á, mình đem đồ đi cho người ta, cái tự nhiên thấy nó vui à”
    Trích lời chị Loan, người đàn bà 45 tuổi một thân mười mấy năm ở nhà thuê nuôi hai đứa con và thích giúp người khác.
    Nhưng vẫn bắt đền chị cái tội dễ thương quá làm tui hông có vô lớp học online lúc đang ở trên xe được.
    Gõ vô 5 sao bắt đền!

  • Đừng buồn vì mình đã buồn, đã giận, đã hoang mang

    Đừng buồn vì mình đã buồn, đã giận, đã hoang mang

    Chắc ai cũng có những lúc nhiều sự việc diễn ra không như mong đợi. Những lúc chỉ biết đứng đơ ra không làm gì, hoặc trốn chạy, hoặc tấn công bất cứ ai lại gần. Những lúc đó mình thấy mình thật đáng thương làm sao, nhỉ? Như một con thú bị thương có thể cắn bất cứ ai tới gần, dù người ta chỉ muốn lại gần mà hỏi “bạn có ổn không?”

    Bạn ơi, những lúc như vậy, điều đầu tiên là bạn đừng tự trách mình. Đừng tự trách mình đã thiếu kiềm chế, đã có lời nói, thái độ hay hành động không hay. Mình đã phải là thánh đâu mà mong đợi có năng lực siêu nhiên vậy? Bạn lỡ lời, bạn làm người ta bị tổn thương. Rồi bạn giận bạn vì đã làm người ta tổn thương. Rồi bởi vì tâm trạng của bạn đang rất tệ, bạn gấp đôi gấp ba cái sự giận của mình lại thành cây roi thật chắc để rồi tự đánh mình thật đau. Chi vậy cho thêm đau lòng mình?

    Trịnh Công Sơn đã nói với Trần Tiến hay lắm: ““Tiến không chịu hàm ơn cuộc đời thì làm sao biết trả ơn người?”. Phải rồi, làm người ai mà không có lúc cần được giúp đỡ. Những lúc rối quá, bạn tìm tới Người để được cùng tìm giải pháp. Cứ việc rối, cứ việc lo, Người luôn ở đó để bạn hàm ơn. Những lúc buồn quá, đau quá, giận quá, tìm tới Người mà trút, mà hoảng loạn, mà khóc, mà đau thương. Người hiểu mà, người sẽ chỉ nghe bạn thôi. Người luôn ở đó cho bạn hàm ơn. Hãy hàm ơn.

    Và rồi bạn tìm tới nương tựa lòng mình. Bạn tạm lánh xa loài người đi để con thú bị thương kịp tĩnh lặng liếm láp vết thương mình. Bạn sẽ biết nó đau, biết nó đang giãy dụa. Bạn nhìn nó với tất cả sự bao dung và thấu hiểu. Bạn không hùa theo để nó đi cắn người. Bạn không ngó lơ để nó buồn tủi. Bạn cũng chẳng chống lại, vì chẳng thể nào chống lại nó được đâu. Bạn chỉ cần chấp nhận nó ở đó, và nó đang đau. Đừng trách nó vì đã lỡ cắn người, bây giờ không phải là lúc. Bạn biết, có một con thú đang đau.

    Từng bước một, bạn hỏi vì sao nó đau. Từng chút một, bạn hỏi nó sẽ làm gì. Chừng chữ một, bạn viết xuống những gì nó nghĩ và muốn làm. Để rồi bạn sẽ nhận ra rằng một khi đã viết ra hình hài con vật, nó đã ngoan hơn rất nhiều. Rồi bạn lại nhận ra rằng, xem tới đọc lui con vật, bạn thấy rằng nó đã lồng lộn hơn bản thân cơn đau rất nhiều. Lúc này không cần bạn gồng mình trói chặt, nó đã là một con cún con rên ư ử trong lòng mình vì sự tủi thân vẫn còn chưa dứt.

    Sau cơn đau trời lại tối (à, nói vui thôi). Sau cơn đau mình lại sung sướng. Bạn sẽ thấy được rằng có thể sự việc vẫn còn ở đó, nhưng tâm thế bạn đối diện đã khác đi rất nhiều. Con thú nay đã ngoan hơn, dù chỉ một chút xíu. Nhưng bạn vui vì mình đã hiểu mình hơn, hiểu rất nhiều.

    Cho nên bạn ơi, đừng buồn vì mình đã buồn, đã giận, đã hoang mang. Đến cả cảm xúc mà cũng không dám thừa nhận thì sống làm sao nữa giờ? Chỉ là nhớ, đừng hùa theo, đừng chống lại, cũng đừng làm lơ. Thứ duy nhất cần làm, đó là làm bạn với con thú cảm xúc của mình. Nó không hư, đừng đánh nó. Nó chỉ đau thôi.
    Lời cuối cùng mình xin mượn lời của Trịnh Công Sơn dặn bạn: “không chịu hàm ơn cuộc đời thì làm sao biết trả ơn người?”
    Hãy hàm ơn.

    Quay về nương tựa hải đảo tự thân
    Chánh niệm là Bụt soi sáng xa gần….
    (Hải đảo tự thân – thiền ca Làng Mai)

    *Tham khảo thêm các tài liệu:
    – Phản ứng Chiến hoặc Biến Walter Cannon (1929)
    – Các giai đoạn của stress GAS Hands Selye
    – Phim tài liệu Trần Tiến – Màu Cỏ Úa
    – Các bài pháp thoại Làng Mai (thật lòng tôi hết sức biết ơn vì đã được nghe các bài pháp thoại).

  • Yêu lắm cái quá khứ ngô nghê này

    Yêu lắm cái quá khứ ngô nghê này

    Tôi không có thói quen xóa ảnh cũ, người cũ hay những câu nói cũ, dù đã sai nát tan, dù đã lỡ làng ngượng ngùng một khoảng dài sau đó. Vì đó là mình, mình chối bỏ mình thì còn biết thương ai?
    Đôi khi tìm về ký ức xưa cũ cũng gợi cho cái thằng mình ngày nay bao nhiêu là điều, tưởng đã học nhưng lại đã quên. Nhìn mình ngày xưa, đã từng vui hết nấc rồi cũng buồn hết nấc. Cái con lắc hai bờ đó để mình trẻ vui, và cũng khóc lóc thảm thương bao nhiêu bận.

    Nhiều lúc ngó lại những bức ảnh, đọc lại những dòng nhật ký riêng tư mà tưởng như vẫn còn đau, còn thương, còn mắc cỡ hồi hộp, còn xấu hổ muốn đào lỗ để trốn, như mới hôm qua.

    Nhưng mình đốt mấy trang nhật ký đó rồi, để rồi nhiều năm sau mơ vẫn còn khóc, thì đốt để làm gì? Mình xóa những tấm hình rồi, nhưng bài học vẫn chưa nhớ, vẫn cứ ăn mặc ngô nghê theo kiểu mới hơn, vẫn hành động dại dột ở tuổi già đi, thì xóa làm gì?

    Tôi không có thói quen xóa ảnh cũ, người cũ hay những câu nói cũ, dù đã sai nát tan, dù đã lỡ làng ngượng ngùng một khoảng dài sau đó. Vì đó là mình, mình chối bỏ mình thì còn biết thương ai?

    Mà, cái quá khứ ngô nghê đó vẫn hết sức đáng yêu mà, đúng không?

  • Chiếc cuốn đẹp nhất

    Chiếc cuốn đẹp nhất

    Nếu mở cuộc bình chọn chiếc cuốn ngày Tết, chắc chắn đây chính là chiếc cuốn xấu nhất trần đời.

    Nhưng nếu cho tôi quyền bình chọn tối cao, tôi sẽ trao giải chiếc cuốn đẹp nhất cho nó. Vì chiếc cuốn được cuốn bởi anh Năm.

    Anh Năm là kiểu người đàn ông điển hình có thể được bắt gặp ở bất cứ đâu trong cái văn hóa Á Đông này. Kiểu đàn ông mà có cuộc vui là phải nhậu. Kiểu người trụ cột gia đình, có thể gánh gồng qua khó khăn để vợ con được ăn no ngủ ngon. Nhà là phải có rường cột, có móng, có nóc. Cái thứ tự gia đình được định nghĩa phân công đâu vô đó. Rõ ràng.

    Việc lớn là của đàn ông, tỉ mỉ gia đình là việc của đàn bà.
    Kiếm tiền cho gia đình là chuyện của đàn ông. Vun vén mái ấm là chuyện của đàn bà.
    Mạnh mẽ là chuyện của đàn ông. Thể hiện tình cảm là chuyện đàn bà.
    Nuôi Ba Má là chuyện của đàn ông. Chăm sóc Ba Má là chuyện của đàn bà.
    Gọn ơ vậy thôi, không sai biệt được.

    Vậy mà mùng Một Tết, ông xui bà khiến kiểu gì, ông đàn ông 47 tuổi lần đầu tiên trong đời làm cái cuốn cho Ba. Ngồi kế bên Ba hầu chuyện, rồi cuốn, rồi nói, rồi cười. Mấy cái cuốn lóng ngóng vụng về, xấu hoắc, mà làm ông già 81 tuổi cười miết. Nhìn cái kiểu này thì bao lì xì năm nay cho Ba không chỉ là tiền mừng tuổi, mà còn là cái niềm vui tủm tỉm suốt 3 ngày Tết cho ông già.

    Mấy anh em thỉnh thoảng cũng cảm thán với nhau: “mấy cái Tết còn đủ Ba Má thì là cái Tết đủ đầy. Tới ngày ông bà trăm tuổi đi mất thì chắc cái Tết cũng khác đi nhiều lắm”. Chắc bởi biết vậy mà lòng con người ta cũng mềm đi nhiều. Để còn tự nhắc mình rằng Tết này còn đủ đầy, lo mà thương.

    Bước ra đời là ông này bà nọ, trở về nhà là một đứa con ngoan.
    Bước ra đời là ông này bà nọ, trở về nhà là một đứa con ngoan.

    Rồi bà chị dâu ngồi kế bên cười nheo mắt: “Ngó bộ vậy đó chú Tèo, mà cưới nhau mười mấy năm tui có được ăn cái cuốn nào từ ổng đâu”.
    Cái ông đàn ông nhân vật chính trong bài này nè, nghe đó, rồi lơ đẹp luôn thôi.

  • Người nhà

    Người nhà

    “Người nhà” là một khái niệm thú vị. Nó khoanh vùng một phạm vi địa lý và tâm lý. Cứ cùng nhà là bao dung hết, rộng lượng hết, tha thứ hết. Cứ hễ là người nhà thì chịu thiệt một chút một tẹo cũng đâu có sao.
    Những ai ở chung cư hay xóm nhỏ trong Sài Gòn giai đoạn này chắc thấm tình hàng xóm lắm nhỉ?
    Suốt từ đầu mùa tới bây giờ, hàng xóm tôi hay có kiểu khẩu trang kín mít, mang đồ ăn qua nhà kế bên. Có khi là túi rau, có khi là hộp thịt kho, có lúc lại là túm giá đậu xanh tự làm. Thường thì họ sẽ để trước cửa, chạy tuốt về nhà rồi nhắn tin: “Em treo mấy cái cam trước cửa. Anh nhớ đem vô nhe.”
    Rồi tôi khoái muốn chết nhưng giả bộ ngại ngùng thì sẽ nhận được câu: “Hàng xóm với người nhà hết mà, ngại gì.”

    “Hàng xóm, người nhà” là một khái niệm thú vị. Nó khoanh vùng một phạm vi địa lý và tâm lý. Cứ cùng nhà là bao dung hết, rộng lượng hết, tha thứ hết.

    “Người trong nhà” được khoanh vùng bằng đường dây máu mủ ruột rà. Anh chị em có giận nhau thì cũng là anh chị em. Gia đình có bớt thương đi thì cũng là gia đình. “Người trong nhà mà, nên có giận kiểu gì giận, ổng mà sa cơ thì tao thân làm em sao làm lơ được”. Dù Ba Má có giận tới mức từ mặt, thì ngày phải chịu mồ côi, dù có không dám về cũng phải đội cái khăn tang khóc rấm rứt ở một nơi nào đó, chảy máu trong lòng. Khi mà khoanh vùng người trong nhà, tự nhiên mình có cái gắn kết thiêng liêng ghê lắm.

    Rồi cái vùng đó nó được mở rộng ra. Cái tiếng Việt mình nó hay ghê vậy đó. Ra đường gặp ai cũng thành Anh thành Chị. Ông đạp xích lô cũng thành Chú Tám. Bà bán bún cũng thành Má Hai. Cứ sà vô cái gánh của bà già lụi cụi bên góc đường hỏi: “Má Hai nay bán hết trễ ha. Cho con tô đầy đủ nhe Má”. Vậy là bả bỏ thêm vô cho cục xí quách. “Mày kêu tao Má, tao cho mày thêm cục xương hông được ha?” Tự nhiên cái thành người trong nhà. Tự nhiên cái bà già làm ăn cắc củm mỗi tô vài ngàn lại cảm thấy muốn rộng lượng cho thằng-con-ngoài-đường của mình thêm cục xí quách. Tại coi nó như con cháu trong nhà.

    Rồi cái vùng đó nó giãn rộng ra theo trải nghiệm cuộc đời của mình. Cái công ty tôi làm là một công ty nhỏ trong một nhóm các công ty thành viên. Thường hay có kiểu dự án mấy công ty làm chung. Mấy ông bà giám đốc hay xởi lởi với nhau cái câu cửa miệng “Người trong nhà mà. Chừng nào dự án lớn đẩy qua lại cho em là được”. Vậy là hồ hởi xởi lởi việc ai nấy làm, có thiệt một xíu một tẹo cũng hông sao. Vì người trong nhà cả mà.

    Tôi cũng hay làm việc với các đối tác cả trong nước và quốc tế. Hiển nhiên, người ta thỏa thuận công việc bằng hợp đồng, bằng điều khoản. Mà tôi cứ nhớ hoài mấy câu nói nghe tới nghe lui “let’s work as a team” – “mình làm việc như một đội nha”. Không có phân định khách hàng với nhà cung cấp dịch vụ, công ty này với công ty kia. Mình chỉ có một dự án để làm, chia ra mà làm. Rồi xúm nhau vô mà bàn giải pháp. Cãi nhau hăng lắm, nhưng ai cũng biết cãi cho ra việc chớ hông phải cãi để tranh đúng. “Because we’re a team” – “Bởi vì mình là một đội”. Khi mà mình biết nghe ra góp ý chỗ nào sai trong ý kiến của mình, thì mình sẽ bao dung với ý kiến trái chiều dù khó nghe của người khác. Mà chỉ có người trong một đội mới nghe nhau, chứ đối thủ cãi để thắng thì có nghe ai bao giờ.

    Rồi tôi được tiếp xúc với nhiều người tài giỏi, giỏi ơi là giỏi, giỏi tới mức so với họ tôi thấy mình nông cạn nửa mùa trong nhiều lĩnh vực. Họ nói với tôi về giải pháp cho vùng nghèo, về trồng cây, dọn rác, về tiến bộ xã hội. Họ nói, nước mình là chung, trái đất là chung, mình có sức có trí mà không lo thì ai lo?

    À thì ra tụi mình đều là người một nhà hết. Mà đã ở nhà chung, cứ thấy rác thì quét thôi, cần gì đợi được thưởng, được khen? Người trong nhà hết, chi li với nhau quá để làm gì.

    Hôm qua, lần thứ bao nhiêu trong cái mùa dịch vật này không nhớ nữa, chị-người-nhà cho hộp thịt kho cá basa với canh hầm, mừng quá trời mừng. Họp hành liên tục cả ngày, học tới khuya, không có kịp nấu ăn. Đúng là một miếng khi đói! Thiệt lòng cảm ơn chị-người-nhà.