-
Mọi thói hư đều đã từng hữu ích
Hồi nhỏ, mình làm hư đồ đạc trong nhà, ngay lập tức mình sẽ tìm cách giấu đi, hoặc nói xạo để không bị mắng phạt. Ở góc nhìn thông thường thì sẽ thấy là “mình hư ghê”. Nhưng thử đi, lém lỉnh một chút, mình có thấy “mình lanh ghê, thông minh ghê, nhanh trí ghê” hôn?
Rồi khi mình quá khác người, mình sợ mình ngu hơn người ta, yếu hơn người ta, nghèo hơn người ta, mình sợ mình bị phân biệt hay thậm chí là kỳ thị trong đám bạn. Mình có nhiều cách để bảo vệ mình lắm. Hoặc mình gồng lên đanh đá đánh bạn, chửi bạn luôn. Chà, mình thật là dũng cảm khi biết bảo vệ bản thân đấy chứ! Hoặc mình cô lập ra khỏi mọi người. Ồ, mình thật là kiên cường chịu đựng. Hoặc mình trở nên ba phải, gắng gượng để trở nên đáng yêu, để được chấp nhận. Phải nói thật là mình quá khéo léo để cân bằng các mối quan hệ không-thân-thiết này đó chứ. Ai có thể làm việc ấy trong hàng chục năm, vài chục năm hoặc thậm chí lâu hơn như thế nữa? Mình rất đáng ngưỡng mộ mà, phải không?
Vậy nên, một người nói dối, đanh đá, hung dữ, cô lập, ba phải, thực ra là vì họ đã rất thông minh, dũng cảm, bản lĩnh, giỏi chịu đựng và khéo léo mà.Vì nếu không như vậy. Nếu đã không như vậy, có thể mình đã không sống nổi đến tận bây giờ!
Mình ơi, mọi cách mình sống thì đều đã hữu ích và đều cần thiết để mình sống được đến hôm nay. Vậy nên không việc gì phải dằn vặt quá khứ đau thương. Một đứa nhỏ lớn lên phải mang giáp mang khiêng như thế, đáng được thương nhiều chứ! Mình phải ngưỡng mộ mình, cảm ơn mình, thương mình thiệt nhiều chứ, phải không mình?!
Chỉ là mình lớn rồi, chiếc áo giáp nay đã không còn vừa nữa. Nó đã nhỏ lại, bó cứng cái thân thể dềnh dàng người lớn này của mình. Nó làm mình khó thở. Nó làm mình đau.
Nhưng mà mình sợ. Nếu không có nó chắc mình đã không sống nổi. Bây giờ bỏ nó ra, liệu rồi mình sẽ làm sao?Chẳng làm sao hết mình ơi. Mình cứ mang chiếc giáp đó thôi. Nhưng mình ơi, mình chỉ cần biết nó ở đó trên mình, trong mình. Mình biết nó chật rồi. Thế giới mà mình sống nó đã khác đi nhiều lắm rồi, mình ơi.
—-
Mình học bài này trong một buổi ăn trưa nói chuyện cùng Cô. Vì chưa xin phép nên chưa đề cập đến Cô. Nhưng các ý bên trên hoàn toàn là học từ Cô cả.
Được ăn được nói với người giỏi giang và tử tế là phước phần của mình. Biết cái áo giáp của mình nằm ở đâu cũng là phước phần của mình, nghen mình ơi. -
Hôm nay tôi nghĩ về cái chết

Phải bẵng đi rất lâu, tôi mới dám viết về cái chết. Về những người bạn đã chết, sẽ chết. Và về cái chết sẽ được chuẩn bị sẵn cho tôi.
Tr, một người bạn thuở đại học. Hoạt bát, luôn làm người khác cười. Một hôm nọ đi công tác, rồi mãi không về. Người ta nói vỡ mạch máu não. Bạn đi để lại vợ và đứa con nhỏ, một gia đình đang yên.
Ph, một người bạn đồng nghiệp cũ. Đẹp trai, yêu đời. Thi thoảng vẫn nhắn tôi: “má ơi má à. Qua quán con chơiiiiii”. Rồi bạn mất. Người ta nói viêm phổi cấp. Gia đình bạn thẫn thờ, không ai tin được bạn đã ra đi.
L, một người bạn đặc biệt đã xa rất xa. Hai đứa giận nhau. Mãi tới khi bạn mất, hai đứa vẫn chưa kịp nhìn mặt nhau để cười một cái thiệt tươi như là món quà tạm biệt.
Tất cả đều ở độ tuổi 30 mơn mởn.
Chết không đáng sợ. Nó chỉ là một bắt đầu mới, một hình thái mới, của một vòng tuần hoàn bất tận. Rồi ta sẽ là giọt mưa, chiếc lá, con ong, sợi khói. Ta sẽ hiện diện cho chỗ này một chút ngọt, chỗ nọ một chút chua. Cái vòng đó xoay đều hiển nhiên và không thể chối bỏ. Vậy nên ta không thể sợ và né tránh nghĩ về cái chết.Ta chỉ sợ chết khi còn quá nhiều thứ dở dang và lo âu. Ta sợ chết như sợ trời mưa bất chợt mà lúa vẫn còn phơi đầy sân. Ta sợ chết như trời đã tối mà đoạn đường về nhà vẫn còn xa vời vợi.
Nếu đã gom lúa thì lúc nào mưa cứ mưa. Nếu đã về nhà, an trú, thì lúc nào trời tối cứ tối.
Vậy nên tôi có niềm tin rằng là, nếu một ai đó thốt lên: “tôi đã thực sự sẵn sàng cho cái chết!”. Thì không phải rằng họ chán đời muốn chết. Họ chỉ là đang hạnh phúc một cách rất đủ đầy mà thôi. Như là lúa đã được phơi khô hanh và cất gọn. Như là người con đã tìm được đường về nhà, an trú, thong dong.

-
Cái tình trong cơn lửa

Chung cư tôi ở bị cháy.Sau hơn 2 năm chung cư được đưa vào vận hành thì cuối cùng bà hỏa cũng ghé thăm. Nguyên nhân là gì thì chưa rõ, nhưng ngọn lửa nó cũng thổi lên được vài thứ hay ho.
Giữa trưa, nhóm chat của cư dân nháo nhào thông báo nhau về việc chung cư có cháy. Mọi người báo tin cho nhau. Các nhóm chat cư dân bình thường cũng ít ai chịu tám chuyện. Với những người hiếm khi góp chuyện vào như tôi thì càng là tắt luôn cả thông báo cho đỡ phiền. Thì bỗng dưng cả nhóm hôm nay lại rộn ràng mở hội… quan tâm. Anh đó, chị kia, căn này gần đám cháy, có còn ai ở nhà không? Có ai còn kẹt lại không? Khói nhiều không?
Mọi người thúc giục nhau, trấn an nhau, bày kế hoạch cho nhau, và lo lắng cho nhau.Điện thoại không ngừng rung, hình ảnh cập nhật liên tục. Và cả những cuộc gọi báo động: “Em ơi, chung cư mình cháy, em có ở nhà không?” – “Em ơi, gọi cho mọi người đi, xem có ai mắc kẹt gì không”
Rồi thì lửa cũng tắt, điện cũng tắt, người lục đục kéo về xem lại nơi mình ở, kiểm kê tài sản hư hao. May mà lửa chỉ cháy ở một căn hộ và không có thiệt hại về người. Cư dân trong cả tòa gặp nạn phải sống hai đêm trong bóng tối và hì hụi dọn dẹp bãi chiến trường sau công tác cứu hỏa.
Không điện, không đèn, không quạt. Con nít khóc vì nóng. Người lớn thì lo lắng. Thế là các đèn pin, quạt pin, phòng trống, nhà rộng tự động được các hàng xóm ở khu vực không bị ảnh hưởng mang ra làm quà.
Tình người không nở hoa lúc này thì lúc nào thích hợp hơn nữa?
Làm tôi cứ nhớ mãi câu chuyện mùa giãn cách. Rổ rau cứu trợ được có mỗi trái bí đỏ chút teo, cũng ráng cắt làm đôi “cho người ta cùng ăn với”.
Tình người có nở hoa một lần đâu. Nở được là quen mùi nở hoài đó chứ!Mà tại sao tôi lại chọn kể chuyện cháy nhà của mình vậy nè? Bởi vì bên cạnh những than thở, trách móc, hờn giận, buồn rầu thì có quá trời thứ đẹp như trong chiếc hình minh họa này nè. Học cho mình thì học hết. Nhưng chọn chuyện để kể, quà để biếu, thì chọn cái nào ngon mà bày lên dĩa cho no lòng người xem.
Giữa cơn hỗn loạn đó, con thuyền cảm xúc của mình chòng chành lắm. Chọn nhặt mấy thứ chưa hay cho lên thuyền thì chẳng khéo lại chìm mất thôi.Mà, con người mình hay ha. Càng trong cảnh khổ thì tình người lại càng thêm sáng. Hay ha!
—
Trong hình minh họa, tôi phải mạn phép Nobi không che tên bạn. Bạn bỏ hết cả việc cá nhân để giúp đỡ hàng xóm, lo lắng cho từng căn hộ, phối hợp với các bên để dọn dẹp sau cơn nạn.
Người ta có thể nói bạn thuộc ban quản trị chung cư thì nhiệm vụ đó là tất nhiên rồi. Nhưng, không có tình người thì làm sao mà lo?
-
Cần và Muốn

Thế gian này được mấy ai chỉ toàn làm điều mình muốn đâu. Ai cũng bị ràng buộc bởi cái mình cần mà. Em muốn ngủ. Nhưng em cần học bài. Muốn ngủ! Cần học!
Để chuyển hóa cái tâm của mình làm sao cho cái Cần và cái Muốn nó trùng hẳn vào nhau, chắc còn phải tu nhiều kiếp nữa. Tu mà gồng quá cũng già néo đứt dây chớ hổng chơi. Còn ở kiếp này, mình hãy lập kế hoạch cho Cần và Muốn theo điệu nhảy Van-xờ (Waltz) đi. Bùm – chát – chát | Cần – muốn – muốn | Cần – muốn – muốn ! Cần!Còn bây giờ mà tụi nó xa nhau quá, thì cứ việc khủng hoảng thôi.
Hồi nào tới giờ, mình mình toàn nghe về những lời dạy, lời khuyên về những việc phải làm và nên làm không à. Để nên người thì cần phải tu tâm dưỡng tánh. Để thành đạt thì cần phải chăm chỉ siêng năng. Để không lo lắng về già thì cần phải tiết kiệm tích lũy. Chớ ai hơi đâu mà biểu “Muốn nằm ườn tới trưa thì nằm”, “Hổng muốn ăn thì khỏi ăn”, “nhắm làm biếng quá thì nghỉ”, “thấy nghịch cảnh quá thì lăn ra khóc cho đã”.
Mình thường được dạy phải suy nghĩ về cái đúng, về điều nên làm và điều cần phải làm. Điều đó hổng có sai một li một tẹo nào hết. Có điều, cái thứ hợp lý lẽ cuộc đời đó nó không có đất dụng võ với cảm xúc và con tim. Mà, nhân tiện bàn tới con tim, nó hoạt động theo cái lý lẽ nào đó hông có ai hiểu nổi. Rõ ràng là “mày nên chọn nó, tốt bụng, tài giỏi, thương mày” lại thành ra “tao chọn anh kia, tại thấy tội”. Tưởng là ngu, nhưng mà biết đâu khôn. Tưởng là lãng mạn, nhưng té ra lại thúi hoắc. Khó lường!
Nhưng ít ra mình hãy để ý cảm giác mình muốn cái gì! Khỏi giải thích. Muốn là muốn thôi!
Tôi có cô bạn kia, giỏi ơi là giỏi, ai cũng nói cổ nhiều năng lượng. Cổ luôn hào hứng, nhiệt huyết, đốt mình cho công việc và cho tình yêu. Cổ luôn tìm thấy sức lực để gánh việc của nhiều người. Ai cũng bảo cổ nghỉ ngơi, nhưng cổ lắc đầu nguầy nguậy “có mệt đâu. Tui mệt là tui nghỉ liền”.
Khi cổ làm cho cái Cần, cổ thuyết phục bản thân rằng “Cần phải làm được, nếu không thì đội ngũ phải gánh”. Rằng thì là “Mình là người hướng ngoại, lấy năng lượng từ người khác. Càng làm mình càng khỏe.” Và cổ thuyết phục thành công cảm giác cơ thể “Tôi đâu có mệt” và cổ không cảm thấy mệt thật. Siêu nữ cường!Rồi cổ xỉu ngang, sụp đổ tơi bời, không dấu hiệu nào báo trước! Quá tải bộc phát!
Cổ buông mọi thứ, buông luôn cả những điều Cần mà suốt bấy lâu cổ vẫn làm. Buông luôn cả sự xây đắp trong mối tình nhiều năm của cổ. Bỗng dưng những cái Cần đối với cổ không còn nghĩa lý gì nữa. Cổ sẽ không làm cho bất cứ cái Cần nào nữa. Một cuộc đại phẫu cuộc đời mà chưa chắc lúc này đã còn đủ sức gánh chịu.
Cái vấn đề không nằm ở việc cổ mệt. Cái vấn đề nó nằm ở chỗ cổ có quá nhiều cái Muốn bị đè nén bởi cái Cần. Nó đè luôn cả cái cảm giác mệt của cổ. Cho tới ngày nó bùng nổ. Nát tan! Bất cần!
Em Thích ăn đồ chiên nhiều dầu. Ừa thì 3 ngày ăn luộc, 1 ngày ăn chiên. (Rồi giảm dần nha má!)
Em Muốn làm việc mình thích, mà cái đó không có tiền. Ừa thì đánh đổi đi, em chọn việc ít tiền một chút nhưng vẫn có thời gian cho cái Muốn kia của em.
Em Muốn nổi giận, Muốn ghét người ta, nhưng em sợ mang tội. Lâu lâu nghỉ làm người tốt một ngày, cho phép mình ghét người ta đi. Xong rồi nghiềm ngẫm cái cảm giác ghét của mình, cũng thú vị lắm. Tôi làm rồi nè, tự nhiên sẽ nhận ra nó chẳng đáng ghét nhiều như trước khi mình “dám” ghét nó đâu.Để chuyển hóa cái tâm của mình làm sao cho cái Cần và cái Muốn nó trùng hẳn vào nhau, chắc còn phải tu nhiều kiếp nữa. Tu mà gồng quá cũng già néo đứt dây chớ hổng chơi. Còn ở kiếp này, mình hãy lập kế hoạch cho Cần và Muốn theo điệu nhảy Van-xờ (Waltz) đi. Bùm – chát – chát | Cần – muốn – muốn | Cần – muốn – muốn ! Cần!
—
Cái bài tạp ký ngắn củn này tôi viết hết mấy tiếng đồng hồ, tại đang viết giữa chừng thì cái “muốn nằm” nó trỗi dậy, tôi lại đi nằm một lúc lâu, lăn qua lộn lại chán chê cho đã cái sự Muốn thì mới ngồi vào bàn để làm tiếp cái sự Cần này. Công nhận, làm cái mình Muốn nó đã gì đâu!
—
Có câu chuyện hồi lâu rồi, tôi không nhớ đã đọc ở đâu. Có một bà mẹ khi nghe con mình nói rằng “Mẹ ơi, con là người đồng tính”. Tin tức vượt quá sự tưởng tượng của bà. Bà không làm cái Cần của một bà mẹ hiền là ôm con vào lòng khóc rấm rứt xót xa cảm thông. Cũng không làm cái Cần của một bà mẹ trọng truyền thống là khuyên nhủ hay giận dữ. Bà im lặng rồi nói: “Cho mẹ nghỉ làm mẹ của con một bữa nha. Mẹ rối quá.” Rồi bà thoát khỏi vai làm Mẹ lúc đó, để nghĩ cho cảm xúc của bản thân mình. Thương lắm.
-
Sự nhân từ trong giết chóc và phóng sanh

Tới cuối cùng thì việc phóng sanh là để nuôi dưỡng lòng xót thương, giảm tránh gây hại cho kẻ khác; hay là để đầu tư cho may mắn hơn người, trả treo với thần nhân phù hộ cho tai qua nạn khỏi đầu xuôi đuôi lọt?
Má thằng Tèo bặm môi đập đầu con cá lóc cái CỐP rõ to. Con cá giãy hai lần rồi quay đơ cứng ngắc.
Trước khi đập đầu nó còn nghe má nó lẩm nhẩm: “Nhà tao nay ăn cơm cá nên phải làm thịt mày. Thôi nha con, mai mốt đừng làm súc sanh nữa nha con.”
Má nó dặn: “Mình cần ăn thì ăn. Nhưng phải đập cho mạnh, đừng để nó giãy nhiều quá. Tội. Mà đã làm rồi thì phải ăn hết, không được phí.”
Tèo suy nghĩ nhiều lắm. Rõ ràng là giết, nhưng nó thấy cái sự nhân từ của má dành cho con cá.Rồi Tèo đi chùa. Thấy hai bên cổng chùa người ta bán chim bán cá nhiều lắm. “Để phóng sanh làm phước!” – bà bán cá nói vậy. Nó theo chân một bà mặc áo lam coi nền nã lắm, mua một cái lồng chim thiệt đẹp. Bả đem ra sân rộng lẩm nhẩm gì đó mà (nó nhiều chuyện) loáng thoáng nghe được: “…sức khỏe…. bình an… gia đạo…” rồi thả mấy con chim. Thả xong bà quay lưng đi vô chùa cúng bái tiếp. Tèo nó thấy mấy con chim có bay đi đâu. Tụi nó đậu đầy trên cành cây lông cánh xơ xác hết. Chắc lúc bị bắt tụi nó cũng vật lộn dữ lắm nên chẳng còn sức mà bay. Còn người thả cũng chẳng màng quan tâm coi tụi nó có sống nổi hay không. Chỉ là bà cầu khấn xong rồi, sống chết mặc bây.
Trên đường về, bọc ni lông nằm rải rác đầy bờ kênh. Cá được thả nhiều lắm. Có điều nước kênh đen ngòm, chẳng biết được mấy con sống. Xa xa kia, nó thấy có người cầm vợt đi dọc bờ kênh.
Tèo cũng suy nghĩ nhiều lắm. Rõ ràng là thả, nhưng cái thả ở đây nhuốm màu trả treo với bề trên về phước đức ngày hôm nay.Tôi bỏ tiền mua cá. Tôi bỏ công đến bờ sông. Vậy là nhiều quá rồi, trời cao phải trả phước cho tôi chứ!
Thằng Tèo giờ cũng lớn, nó cũng thôi nghĩ tới chuyện ra chợ mua cá thả sông. Mấy con cá nuôi bằng đồ ăn công nghiệp, thả xuống sông sốc nước giãy đành đạch ngửa bụng ra rồi chết. Nó chọn đã ăn gì thì ăn cho hết. Cái gì tránh được thì tránh. Vậy thôi.
Má nó giờ già rồi cũng nhát tay, hết dám đập đầu cá với cắt cổ gà. Hôm nào bớt được thịt cá thì bà bớt. Và bà nhứt quyết không ăn cái món lẩu cá sống, cái món mà con cá phải giãy thiệt lâu trong cái nồi lẩu “cho nó tươi”.Tới cuối cùng thì việc phóng sanh là để nuôi dưỡng lòng xót thương, giảm tránh gây hại cho kẻ khác; hay là để đầu tư cho may mắn hơn người, trả treo với thần nhân phù hộ cho tai qua nạn khỏi đầu xuôi đuôi lọt?
Chỉ là không biết thần nhân có bao giờ mặc cả với những người phàm mang lòng tham tâm sợ để khấn cầu? -
Em quyết định sẽ thôi là nạn nhân!

Hôm trước bạn nói với tôi một câu mà tôi ưng lắm: “Em quyết định sẽ thôi là nạn nhân!”
Bạn kể, gia cảnh bạn không vui vẻ gì. Ba thì nhậu say tối ngày. Mẹ thì gánh gồng buôn bán. Cứ về nhà là cãi nhau, đập phá đồ đạc. Chị lớn thì bẩm sinh tâm thần không khỏe, thường lơ mơ và chửi mắng bạn. Suốt quãng đời thơ ấu, ký ức của bạn về gia đình chỉ là những trận cãi vã và những trận đòn oan.
Bạn sợ về nhà. Bạn thường tìm cớ để đi học, đi chơi, đi gặp bạn bè. Bạn trốn mình trong phòng với âm nhạc vì bạn biết bên kia bức tường là những chén bát bị đập vỡ, là những tiếng gào lớn để át nhau.
Bạn mong mau lớn để không phải ở trong căn nhà đó nữa. Và bạn..lớn thiệt. Đời mà, ai nhỏ mãi được đâu. Tung cánh bay khỏi căn nhà, bạn mừng rỡ uống từng ngụm tự do nơi đất Sài Gòn. Bạn vui cười hớn hở khi bắt đầu một cuộc đời mới ở nơi mà những ký ức hãi hùng kia chỉ là chiếc bóng sau lưng. 5 năm xa nhà, bạn về được đúng 5 mùa Tết. Bạn về vội, đi cũng vội.“Em như né tránh căn nhà đó.”
Mà em có né tránh mỗi “căn nhà” đó đâu. Em né tránh luôn cả những hạnh phúc đời em. Em mà rung động với ai là em tránh luôn người đó. Em sợ đau lòng. Em mà thấy công việc gì khó quá là em đông cứng lại, hết suy nghĩ gì được. Ai lớn tiếng với em, khó khăn với em, là em tự động né tránh luôn, dù em biết người ta đang giúp em. Em không làm khác đi được. Tự động nó thế.
Cho tới một ngày bạn được hỏi: “em có thấy mẹ khóc bao giờ chưa?”
Khựng lại vài giây, bạn không nhớ được có khi nào em thấy mẹ đã khóc chưa. Người phụ nữ gánh gồng cả gia đình trong chừng ấy năm mà chưa từng khóc, thì hoặc đã chết mất cảm xúc rồi, hoặc đã khóc đến hết nước mắt rồi. Khóc ở bên kia bức tường của bạn.
“Phải, mẹ đã khóc hết nước mắt ở bên kia bức tường của em. Mà có lẽ là cả ba nữa, người đàn ông giỏi giang mà thất chí. Mà có lẽ là chị nữa, những lúc tỉnh táo và kịp nhìn lại tình trạng của bản thân mình.”
“Hôm trước em mới về, sống trọn hẳn 1 cuối tuần ở nhà. Em mua đồ, mẹ nấu ăn, cả nhà ăn chung một mâm cơm. Em nhận ra là đối diện với “căn nhà” không khủng khiếp như em tưởng. Em nhận ra là mẹ cần em để được là phụ nữ, ba cần gia đình để níu giữ bản thân, chị cần mâm cơm để biết mình vẫn đang ở nhà. Và em cần những phút này để bước ra khỏi căn phòng của mình.”
“Em sẽ tắt nhạc. Bước ra khỏi căn phòng mình đã dựng nên. Em sẽ thôi là nạn nhân né tránh của quá khứ nữa!”
Phải rồi. Chúng ta không nên cũng không phải là nạn nhân của quá khứ. Quá khứ chỉ là chất liệu. Vì chúng ta là kiến trúc sư của tương lai. Xây làm sao là do mình mà.
Khóc được với quá khứ đã khó rồi. Quẹt nước mắt đi tiếp lại càng khó hơn. Em ơi! Tuyệt vời quá em ơi!
-
Kẻ cướp và cái lược đồ

Thi thoảng giả bộ ngầu vậy thôi chớ cũng hèn muốn chết!
Số là tôi cũng hay lo chuyện bao đồng lắm. Đi ra đường hay để ý nhắc người ta “Chú ơi gạt chống!” “Chị ơi mở đèn”. Và câu chuyện bao đồng hôm nay có dịp được kể.Đang ung dung trên trời đạp mây xanh hôm nay xuống đi bộ giữa đêm trên con đường vắng. Một chiếc xe máy tắt đèn tối thui phóng veo ngang mình. Bao đồng mà, tôi gọi với theo “Mở đèn!” khi còn chưa định thần người ta là ai.
Chiếc xe vụt qua, thắng cái két, quay đầu, chạy lại trong cơn hùng hổ. Lúc này mới phát hiện ra, cha mẹ ôi, chàng trai xăm trổ nón bảo hiểm cầm tay mắt long sòng sọc nhào tới. Hồn teo còn chút éc, nhủ nhầm: “Thấy ông nội tao rồi, thần khẩu hại xác phàm ơi. Hết chuyện đi kêu ăn cướp tới!”
“Gì đó? Nãy kêu cái gì?” – Chàng trai xăm trổ hất hàm hỏi.
Hồn teo thêm miếng nữa, nhưng già đò bình thản tôi trả lời “Đèn xe kìa anh ơi. Tui nói mở đèn. Công an thấy phạt cho thấy bà”
Đôi mắt lòng sòng sọc ấy bỗng dịu dàng như nhìn người yêu. “Chời đất, “Mở Đèn” mà tui nghe thành “Mẹ Mày”. Tính vả cho cái nón bảo hiểm vô đầu rồi. Xin lỗi anh trai nhe.”
Ổng cười hề hề, vỗ vai bộp bộp.
“Ủa nghe lộn gì mà lộn ác đạn vậy cha? Mắc mớ gì ngoài đường tui đi chửi người ta, cha nội?”
“Ai biết đâu! Nói chớ đi ngoài đường mà đứa nào nhìn đểu là tui táng vô mặt chớ đừng có nói là chửi tui láo nháo vậy.”
Xong rồ ga đi mất.
Trước khi đi ổng còn cho số điện thoại: “Cám ơn anh trai ha. Nói chớ ra đường thằng nào láo nháo với anh thì kêu em”.
Ông nội tui cũng hông dám lưu số lại nha!
Run rẩy nhặt lại chiếc hồn teo còn chút éc, tôi nhét vô lại, vỗ về trái tym thổn thức sau cơn sốc.Cái Lược Đồ của ông nội này nó lược cái câu nhắc “Mở Đèn” thành câu chửi “Mẹ Mày!”
Cái Lược Đồ của tôi nó lược cái hình ảnh xăm trổ của ổng thành kẻ cướp chiếc hồn bé xinh và con tim trong trắng nhiều ngăn của tôi.Tất cả là tại cái Lược Đồ.
Chọn hình minh họa cho oai, bù lại cái hèn mới bể ra đang được hốt lại. -
Chuyện xe ôm số 13: Cái lược đồ của ông Hòa

Ông Hòa ổng ngộ, lái Grab mà thấy kẹt xe lại vui. Ổng biểu: “Từ hồi dịch tới giờ, thấy kẹt xe mà tui hết bực, còn thấy khoái!”
Ổng kể hồi giãn cách nghiêm ngặt, hên là ổng còn có việc giao hàng nên cả nhà hổng chết đói. Ra đường mỗi ngày thấy run chân lắm. Đường vắng teo, nhà cửa đóng kín mít, giao đồ người ta ra nhận mà cứ thụt thò lấm lét thấy ghê lắm.
“cái hồi đó đường vắng teo à, mà chạy hổng thấy sướng nha. Ngày nào cũng vậy, đi ra đường mà đánh lô tô trong bụng khấn ông bà cho con một vạch hoài hoài”Rồi giờ kẹt xe ổng lại thấy vui.
“Vui chớ sao hông vui. Nhận ra là có kiếm tiền thì phải cực, kẹt xe thì dĩ nhiên rồi. Giờ chửi đi, chửi hoài đi rồi nó vắng lại cho biết mặt” – nói rồi ổng cười hề hề, đòi phun nước miếng nói lại. Mà tui cản liền, giỡn quài cha!Cái sự việc kẹt xe nó đâu có khác so với hồi trước dịch. Cái khác đi là cái cảm nhận của mình về nó thôi. Cũng như cái bông hồng, ai thấy nó kiêu sa với tình yêu hông biết, chớ coi trên Tiktok thấy người ta làm bông hồng chiên ăn coi bộ thơm dữ à.
—
Trong tâm lý học xã hội, người ta đặt lý thuyết là có một thứ cố định ăn sâu đầu mình, ảnh hưởng tới góc nhìn của mỗi người. Cái đó được gọi là Lược Đồ (Schemas), mà tôi hay gọi vui là cái Đồ để Lược. Nó lược hết mọi thông tin khách quan đi vô đầu rồi rớt ra thành cái thứ không còn nguyên bản như lúc đầu. Nó hàm chứa thành kiến, cảm xúc, ưu tiên, thiên vị về cái con người, sự việc đó.
Chừng nào mình còn không biết cái lược đó nó lược cái gì, thì chừng đó mình còn xà quần nhiều với cái bực bội, hoang mang, yêu ghét, mà không hiểu được là tại làm sao. Mình sẽ mắc cùng một sai lần nhiều lần mà không biết làm sao sửa. Mình sẽ sống cuộc sống y chàng bây giờ, với nhiều cái vui ngô nghê như bây giờ và nhiều cái buồn cũng ngô nghê như bây giờ.Muốn biết nó hả, dễ lắm, để ý coi tại sao mình thích cái này mà hông thích cái kia. Rồi lại để ý tiếp tại sao có cái tại sao đó. Lâu ngày dài tháng mình sẽ rờ rờ được cái Lược đó của mình. Rồi làm gì sau đó thì …tùy. Hi hi
-
Hãy cứ khóc thật to

Anh là một người hoàn hảo với các tiêu chuẩn đầy đủ của con nhà người ta: việc làm tốt, thu nhập cao, hòa nhã, thiện tâm, hay giúp đỡ người khác, và hiếm ai thấy anh buồn giận bao giờ. Anh cư xử chừng mực làm ai cũng mến.
Một buổi nọ, anh ngồi với tôi và bảo: “Ngồi với Lam cho anh bớt nói một xíu. Cả tuần nói nhiều quá rồi”. Rồi tôi ngồi đó nhìn anh… khóc ngon lành. Cái cảm giác một người đàn ông đạo mạo đĩnh đạc khóc được trước mặt người khác là một cảm giác dễ chịu một cách… không hề dễ chịu. Vì đã làm theo bao nhiêu cái “phải”, anh đã chưa bao giờ làm được cái “muốn” cho mình. Khóc một chút thôi rồi anh về. “Khóc nhiều sợ nghiện” anh bảo vậy.
Mình nghe nhiều lắm về thiền tập, về kiểm soát cảm xúc, về thở đều khi lòng đang cuộn dữ. Mình sẽ mỉm cười nhìn giông tố tới rồi đi. Trời ơi, nếu làm được khi chỉ nghe về nó thì chắc ta đã không ở cõi người!
Khi mọi việc đã chạm ngưỡng kiểm soát, nếu muốn, cứ khóc thật to. Nếu có thứ gì đó đập được, cứ đập. Nếu có thứ gì đó đấm được, cứ đấm. Cái lò xo cảm xúc đã nén lâu lắm rồi, không chịu xả thì bản thân mình cũng chẳng biết tới khi nào nó sẽ bung.
Chỉ là, tìm được người để xả cũng khó lắm thay. (ah, người đó có thể là tự thân mình).
Chỉ là, xả xong rồi, hơi thở bình hòa lại rồi, cần gỡ chiếc lò xo, cũng khó lắm thay.Nhưng ít ra, mình ơi, hãy xả.
Bình thản, với tỏ ra bình thản, nó khác nhau lắm mình ơi! -
Viết kịch bản cuộc đời

Hồi đó… hồi mười năm trước, mình như vầy nè.
Thi thoảng lục lại ký ức, có lúc thấy thân quen như mới vừa hôm qua. Và cũng có lúc, thấy xa lạ như mình chưa từng sống khoảng thời gian đó.
Có những lần ngoảnh đầu lại phía sau, ta thấy mình đi con đường dài thiệt dài mà chưa bao giờ nghĩ mình đã có thể đi được từng đó xa. Nhưng cũng đồng thời, cuộc đời đó như của người ta mà mình chỉ là người quan sát.Nếu cuộc đời vẫn cứ có những lúc lạ lẫm vậy, thì nó như là một cuốn phim. Xem cuốn phim đó, mình hôm nay nhìn về hôm qua với tư cách khán giả. Thì mình bây giờ nhìn mình ngày mai như một kịch bản dở dang còn đang chờ viết tiếp. Mà có xem lại rồi công nhận, mười năm trước mình đã viết một kịch bản phim thiệt hay. Phải hôn?
Rồi mình sẽ viết gì để nhiều năm sau lại có thể lại tấm tắc nữa?
-
Chuyện xe ôm số 12: trò chơi của người ta

– Giờ tui nói bạn nghe, ra đường gặp mấy người nóng tánh thì mình cần phải nguội trước nhe!- Ủa sao vậy anh?
– Tui hông có học nhiều nên thấy sao nói vậy. Bạn thử nghĩ đi. Người ta lớn lên trong cái xóm quận 4 quận 8, quánh lộn sáng chiều như cơm bữa. Lớn lên ở trỏng, hông chửi lộn quánh lộn sao sống? Nó tin là ai cũng ăn hiếp mình, nên nó phải cắn người ta trước. Nó quánh mình là nó thấy bình thường á!
– Cũng đúng ha. Nhưng mà mình xuống nước rồi cái người ta làm tới thì sao?
– Bạn nghĩ đi. Nó tin là ai cũng ăn hiếp mình. Nên nếu mà bạn chửi lại là bạn thua rồi. Nó thấy cái nó tin là đúng, rồi nó giở thói côn đồ ra liền.
– Ủa, rồi đứng im cho người ta chửi hả?
– Đường đông thấy mẹ, ai hơi đâu đứng lại mà chửi lúc mình đã đi xa. Gật đầu giơ tay xin lỗi nó cái là được rồi. Người ta thấy hông bị ăn hiếp thì chỉ chửi theo thói quen rồi thôi. Mình đi rồi hết chớ gì dữ dạ. Chửi lại là nhảy vô trò chơi hồi nhỏ của nó liền.
– Rồi nó quánh mình sao?
– Có giò chi hông biết chạy? Nói chớ mình hông chửi lại nó thì nó đi à. Chọc nó chi cho nó dí?
– Ủa vậy có thấy ức hông anh?
– Bạn thử nghĩ coi có hông? (Ủa. Tui hỏi anh mà!?)Ủa, anh Trí chạy Grab. Anh cứ kêu tui nghĩ hoài vậy!
Một chuyến đi Grab mà ôn bài tâm lý từ niềm tin cốt lõi, niềm tin trung gian, ý nghĩ tự động với cảm xúc, hành vi thể lý các kiểu. Anh nói thiệt đi, anh là giảng viên tâm lý đi chạy Grab trả bài học sinh phải hông? Ở đó mà “tui hông có học nhiều”!!!!
Một chuyến đi thiệt nhọc nhằn! -
Đừng quên bài học chưa cũ

Một chút tự nhắc mình: Ngày này năm ngoái, tụi mình bắt đầu học quen với giãn cách xã hội. Giờ này năm ngoái chỉ là làm quen sương sương thôi, để rồi qua 1 tháng nữa tất cả đều phải ở nhà. Giãn cách toàn xã hội.
Có phải chúng mình đã có những bài đăng tâm trạng buồn bã, bức bối không? Có phải chúng mình đã từng dặn nhau trân quý từng hơi thở không? Có phải chúng mình đã chuyền tay nhau những bài tập thể dục ở nhà, những bài tập thở, những cách trấn an lòng an nhiên ngay tại chính nơi quen thuộc mỗi ngày không?
Không biết người khác thì sao chứ tôi thì chỉ sau vài tháng bình thường hóa đã… quên sạch. Để rồi một ngày nọ trốn việc tập thở, để rồi giật mình nhớ ra, mình đã quên bài học đắt giá năm ngoái thế nào.
May là chén canh Mạnh Bà tôi chưa kịp uống trong kiếp này để còn học tiếp, lên lớp cao hơn. Chớ mà lỡ quên hết thiệt, phải uống chén canh của bả thiệt, rồi học lại từ đầu thì nhọc nhằn gian nan lắm.
Hôm bữa Tú Bùi với đám bạn tới chơi nhà. Rồi cái bạn lén lén chụp tấm này, trong lúc tôi cởi bỏ cái vỏ đạo mạo hàng ngày để trở thành một thằng con nít cười vui hớn hở. Bạn nói nhìn cưng lắm, tôi cũng thấy vậy. Rồi tôi nhớ cái bài học nhỏ xíu mới học, mới quên, giờ học lại: học thở, học vui.









