Đã có những ngày tôi cảm giác mình là một cây xương rồng. Xương rồng sống trong sa mạc khô cằn, để sinh tồn nó phải biến lá thành những chiếc gai. Và đôi khi cây xương rồng ghét luôn cả những chiếc gai nhọn hoắc của mình.
Đã có những ngày tôi cảm giác mình không là mình. Mình hành xử theo một lối không tự nhiên như bản thân mình vốn là. Tôi cảm giác nét nhân cách đó không phải mình. Nét nhân cách đó chỉ là những chiếc gai thích nghi của cây xương rồng. Và tôi ghét nó!

Nhưng chẳng phải tất cả chúng ta đều có những nhân cách thích nghi đó sao?

Ở nhà thì là một đứa con, hành xử tự nhiên không cần dè chừng ai. Ra đường thì là một người trưởng thành, tuân thủ những lề thói xã hội và ánh mắt của người khác. Gặp lại bạn bè cũ thì trở thành một đứa con nít loi nhoi, như chưa bao giờ được lớn lên. Vào công việc thì trở thành ông này bà nọ, phải nói thế này, phải chuyên nghiệp thế kia.

Nhân cách là gì? Chỉ là cách mà một người ứng xử trong những hoàn cảnh và vai trò khác nhau mà thôi. Và ta lớn lên khi dung hợp được tất cả những nét nhân cách đó thành con người khỏe mạnh và lành lặn.

Đôi khi ta cảm thấy xấu hổ với những hành vi lời nói cảm xúc của chính mình. Ta đã có những hành động lóng ngóng, lời nói vụng về, đôi khi lại còn chẳng biết chừng mực. Hoặc giả có hợp cảnh đi nữa, ta vẫn xấu hổ với bản thân mình vì ta đã chẳng là ta.

Không cần xấu hổ ta ơi, chỉ vì nét nhân cách hành xử đó không phải là nét nhân cách mạnh mẽ nhất bẩm sinh nhất của ta. Có thể nhân cách khác của ta đã trưởng thành hơn mạnh mẽ hơn rõ ràng hơn nhân cách này. Thế thôi. Có ai xấu hổ vì mình là con nít bao giờ?

Xấu hổ thì tốt, biết thì sửa. Nếp nhân cách được sửa sang ngày càng gần với nét bẩm sinh và ngày càng hoàn thiện. Ta vẫn sẽ sai nhưng cái sai đó vẫn chính là ta. Và ta không còn thấy xấu hổ với nó nữa. Cũng như có ai xấu hổ vì mình có tay chân mắt mũi bao giờ.

Hoặc giả có những cảnh ta không còn muốn thích nghi nữa, nét nhân cách đó không còn làm ta cảm thấy thoải mái được nữa, cũng đâu có sao. Vì sự tự do lựa chọn luôn là tự do tột cùng tối thượng mà một con người luôn có.