Ngày Tết, mình hay chúc nhau vạn sự như ý, phát lộc, phát tài. Mình chúc nhau sống dư. Mình chúc nhau hễ mà muốn cái gì, thì phải được cái đó. Tôi lại hay chúc bản thân và gia đình được lúc sống thấy thiệt đầy, lúc chết thấy thiệt đủ.
Hồi mấy năm trước, tôi mua bảo hiểm nhân thọ cho mình. Tôi tính vầy: ông bà già sống thêm được 20 năm hông? Mỗi tháng xài nhiêu tiền? Rồi nhân đôi số đó lên trừ hao cho lạm phát và lỡ có hên hên ổng bả sống lâu hơn dự tính. Rồi đem cái sự tính toán ngô nghê đó của mình nói chuyện với bạn tư vấn. Yêu cầu là làm sao cho lỡ tui hông còn, ông bà già tự sống được.
Ngày đem hợp đồng về, ông bà già nhảy dựng lên quở xui quở rủi. Đang sống sờ sờ mà nói chuyện chết chóc. Nhưng nghe chuyện một hồi, Ba Má cũng xuôi theo. Vậy chớ giờ còn sống hổng lo, lỡ tới lúc hữu sự con nằm xuống hông yên tâm Ba Má sống sao, vất vưởng hông đi được, Ba Má cũng đâu có đành lòng đúng hôn? Con có lo cho Ba Má đâu, là con lo cho cái tâm của con không có lăn tăn hối tiếc đó chớ.
Bắt đầu từ đó, tôi là cái đứa hay lôi ba cái chuyện ít ai dám nói để nói với ông bà già. Tết người ta chúc nhau sống cho thiệt dư, được trăm tuổi, được lộc tài. Tôi hỏi Ba Má còn cái gì đang lo để mà lúc chết chưa thấy đủ?
Năm ngoái, cũng câu hỏi này, xà quần mấy tháng trời cuối cùng ông bà già cũng làm xong cái di chúc chia tài sản. Tôi nói vầy: “Ba Má chia sao cũng được, nhưng mà phải chia. Tiền vô tay là mờ mắt liền. Con còn hông tin con được thì sao Ba Má tin con?”. Chột dạ liền, bao nhiêu bài học nhãn tiền về vụ chia gia tài rồi. Nhưng nói về cái chết là chuyện không dễ dàng. Chuẩn bị cho cái chết càng là chuyện không dễ dàng. Ngày viết xong di chúc, xếp gọn bỏ vô tủ, tôi hỏi chớ Ba Má thấy sao? Thấy yên tâm rồi ha. Lỡ mà có nằm xuống, cũng biết là mấy đứa con mình hông có xâu xé nhau như anh em Cây Khế. Giả sử mà có con chim thiệt thì nó mổ chết hết chớ ở đó mà cho vàng!
Tới năm nay, cũng câu hỏi này, ông bà già không còn né tránh nữa. Nói về cái chuyện nằm xuống, chuyện hữu sự như cơm ngày ba bữa, tới giờ thì ăn. Nguyện vọng của Ba là phải có chỗ cho con cháu đi tảo mộ, cho tụi nó nhớ tổ tiên, biết nguồn biết cội. Năm nào đi đâu xa về cũng phải nhớ ra cắm cây nhang cho có lòng tưởng nhớ. Má thì muốn nhanh gọn, chết là hết. Thôi còn một cái hũ đem vô chùa là được. Thảo luận tới lui một hồi, bà già chịu thua. Thử tưởng tượng hông nói tới vụ này, rồi tới lúc chết thiệt, hông lẽ một người thiêu một người chôn? Rồi coi chừng cãi nhau cũng mệt à.
Ba Mươi Tết năm nay, người ta dọn nhà, còn gia đình tôi đi coi đất mộ. Chọn xong rồi thì nhẹ nhõm cả người. Năm sau lại hỏi tiếp cái câu chết sao cho thấy đủ này. Ông Trời cho hỏi được bao nhiêu lần thì mình mừng mấy nhiêu năm.
Đôi khi, mình cần phải làm những cái điều là Ba Má hổng ưng, hổng thoải mái, thậm chí buồn hay tổn thương. Chuyện của mình hông phải là cãi bướng, mà thảo luận, trao đổi và thuyết phục. Bởi cái hiếu nó không chỉ là mù quáng nghe lời đấng sinh thành, mà là cha mẹ con cái giúp nhau hướng thượng. Và bởi cái tình yêu chỉ có thể sống khi ta còn giao tiếp với nhau, dù là đôi khi cái giao tiếp đó nó khó chịu vô cùng.
