Tặng một nắm đấm

Câu chuyện tôi được một sư cô kể cho nghe:

Bác Hai gái đi trên phà qua sông, bên cạnh bác là một chị trông lam lũ, quần áo rõ ràng là người lao động nghèo. Chị ôm một đứa nhỏ, mặt xanh lét vì say sóng. Phà cứ đi, người cứ rôm rả. Bác lấy chai dầu gió xanh ra xức như phản xạ khi đi phà. Người phụ nữ chần chừ một chút rồi mới thỏ thẻ hỏi mượn. “Con bị say sóng khó chịu quá. Bác cho con mượn xài một chút”. Bác Hai gái tốt bụng lắm, đưa liền chai dầu gió cho chị. Chị gái mừng mừng, nhận chai dầu xức lấy xức để. Rồi chị đưa lại cho bác. Bác tần ngần một lúc, trong bụng bác nghĩ, mình khỏe mạnh như vầy cần gì chai dầu đó. Thôi cho người ta luôn, coi như làm phước. Nhưng mà, nếu mình không nhận lại, người ta hiểu lầm là mình khinh người ta nghèo dơ xấu xí nên mới hông nhận. Vì vậy mà bác nhận lại, xức thêm vài giọt lên người, rồi đưa lại cho cô. Bác bảo thôi cô cần hơn, tui tặng cô luôn nghen. Tui còn chai khác trong giỏ.

Vậy đó, chỉ có cái chuyện cho chai dầu thôi, mà bác Hai gái cũng chu toàn trước sau. Bác không sợ mình bị hiểu lầm là khinh người, vì bác với chị có gặp nhau nữa đâu. Nhưng bác nghĩ cho chị, không muốn dấy lên cái tủi thân, cái tự ti của chị, nên bác có thêm một động tác “thừa”, mà để lại một món quà lớn. Đó là món quà mát lành, tốt đẹp mà bác gieo vào người phụ nữ ấy. Để chị thấy vui, thấy được thương. Nhỏ xíu vậy thôi đó, mà nhiều khi mình không nghĩ được chu toàn được như bác.

Một câu chuyện khác, tôi được trải qua.
Hôm nọ tôi có dịp đánh xe máy lòng vòng các tỉnh Tây Bắc. Trên đường đi, các em bé người H’Mong cứ nghe tiếng xe máy là ù té chạy ra đường, một tay xoa bụng, một tay chỉ vô miệng, ý nói: “Con đói lắm, có gì cho con ăn đi”. Tôi thấy chạnh lòng dữ lắm. Không phải vì các em thiếu ăn, mà vì các em đã bị mất đi cái tự trọng vốn có để xin ăn một cách hiển nhiên. Mà một con người, thiếu đi cái tự trọng, cái tự lập, thì có thể nào là một con người vững vàng? Và không chỉ là một người, đó là cả một thế hệ người. Nhưng ai là người đã tặng cho các em những nắm đấm làm vỡ tan lòng tự trọng của các em? Dạ thưa, đó là tôi, và những người giống như tôi. Tôi đã cho đi một cách thiếu cân nhắc. Tặng quà bánh vì sự mặc định rằng các em nghèo thì mình cần phải cho. Thấy lòng mình vui thì mình cứ cho. Và mỗi chiếc bánh là một nắm đấm, làm vỡ dần lòng tự trọng của các em cho đến khi việc nhận quà “từ thiện” trở thành “hiển nhiên” và “có thể đòi hỏi”.
Liệu chúng ta cho đi để bản thân ta được vui với cái cảm giác “mình là người tốt”, hay là thực sự để mang lại điều tốt đẹp cho người khác?

Và nhiều lắm những mẩu chuyện như thế trong đời sống hàng ngày của mình. Cha mẹ tặng quà đắt tiền cho thầy cô giáo, cấp trên, đối tác. Ta tặng bánh kẹo gạo đường cho người nghèo. Ta tặng những lời khuyên chủ quan (thậm chí khi không được hỏi). Ta tặng những lời hỏi thăm vào đời sống cá nhân của bạn bè và dòng họ. Ta tặng tiền cho những đứa trẻ lang thang, những em bán vé số. Mà hiếm khi nào ta hỏi lại, đó là ta đang tặng sự thiện lành nơi người nhận, hay là một nắm đấm vào lòng tự trọng, tính thiện lương, sự an lạc của mỗi con người.

Để làm sao là tốt nhất? Tôi không dám bảo thế nào là tốt nhất. Chỉ có thể tự nhắc nhở mình luôn luôn hỏi lại, mình có đang làm điều tốt cho người khác chưa, hay lại là một nắm đấm khác nữa?…

—

Trong một câu chuyện có thật diễn ra cách đây không lâu. Một chàng trai đang ngồi nói chuyện với tôi trong công viên, thì được mời kẹo bởi một cụ già lưng còng tóc bạc. Ban đầu câu trả lời là một cái lắc đầu như phản xạ. Để rồi sau đó, cậu lăng xăng chạy thiệt xa dí theo bà cụ để mua một vỉ kẹo. Vì cậu nghĩ, bà không phải một người trong đường dây “kinh doanh người già”. Bà thật sự cần giúp đỡ như một bài báo có viết (Xót lòng thăm mái ấm nghèo của các cụ già cơ nhỡ xa quê). Đúng hay sai thì hổng biết, nhưng cậu có cân nhắc rồi mới quyết định giúp cụ là vậy. Cưng lắm!

Quán Trọ Lam

Duỗi thẳng dòng suy nghĩ. Mời nhau một chút cảm xúc làm quà.

Tặng một nắm đấm

Bình luận về bài viết này Hủy trả lời

Tặng một nắm đấm

Chia sẻ:

Có liên quan

Bình luận về bài viết này Hủy trả lời