Hồi đó, đi ra chợ, tôi được nghe câu chuyện một bác gái. Giản đơn vầy nè: bác mua mớ rau, rồi được cô bán rau bớt cho ít đồng, thì bác trả lời: “Dạ cô, tui cám ơn nghen”. Rồi tự nhiên mình thấy cái chữ Dạ, nghe sao mà ngọt lòng. Mà cứ phải gì bác gái. Cả bác trai, cô Năm, chú Sáu ở cái thời hồi nẳm, cũng cứ hay Dạ trước khi bắt đầu một câu nói, như thể hiện cái sự Tôi nó nhỏ lắm, khiêm tốn lắm. Các cô chú ca sĩ, nghệ sĩ xưa, cũng cứ “Dạ, tôi xin thưa với quí vị là…”, nghe sao mà lễ độ hết chừng hết mực. Cái chữ Dạ, ngay lập tức làm cho mình khiêm tốn đi, người nghe cũng hạ cái tôi xuống theo (dù là ban đầu có hơi ngại ngùng một tẹo).
Rồi một ngày, cái nét Dạ nó biến mất.
Trong đời sống thường khi, ta có thể nghe đâu đó tiếng Dạ tiếng Thưa. Mà hình như chỉ có con nít là còn Dạ. Người lớn, đôi khi vì hiện đại quá rồi, lại không tiện lắm khi dùng chữ Dạ nữa.
Hôm trước, tôi có dịp nói chuyện với một bạn nhỏ tuổi. Bạn giỏi lắm, là dân du học sinh hạng ưu. Hỏi gì bạn cũng biết, còn biết rộng biết nhiều, lại là người có tấm lòng biết nghĩ tới người khó khăn hơn mình. Bạn không thích Dạ. Bạn cứ thấy khi mình Dạ, mình bị hạ thấp. Cứ như trong biết Tây đi, cứ Yes, cứ gọi tên thôi thì cảm giác ngang hàng dễ nói chuyện, dễ thương thảo hơn không.
Những hôm trước nữa, tôi cũng có nhiều dịp đi gặp sinh viên, đi coi ca nhạc, đi mua sắm, thấy cái Dạ cũng hơi sượng đi. Người ta cũng bớt xài đi nhiều. Chắc cũng chẳng có gì sai. Cũng như một hệ ngôn ngữ được thay đổi trong giai đoạn phù hợp thôi.
Biết thì biết vậy, nhưng vẫn cứ tiếc. Người Việt mình, da vàng mũi tẹt tóc đen. Cái ăn mắm, cái Dạ, cái nhiệt thành hồ hởi nó làm nên cái mặn mòi của quê mình. Tự nhiên một ngày…hết mặn. Cái nét Việt trong mình tự nhiên lạt phèo. Mà cái ruột đã lạt rồi, thì cái vỏ có đẹp mấy cũng mất ngon đi nhiều lắm.
Mà ra sao thì ra, bị vì mê cái nét Dạ đó, nên cứ thế mà tôi xài. Bạn bè xung quanh cũng xài. Vậy là thương.
Nên nhớ nghen, ai muốn tui thương, Dạ một tiếng ngọt xớt là thương liền.
—–
Cái band nhạc Dm mà tôi rất mê cũng cứ luôn phải học cho mình cái lễ phép, cái dạ thưa, cái cúi chào khán giả của mình vậy.
Bởi, mới thương Dm band.
