Công việc tôi làm có rất nhiều Tây, tiếp xúc với người ta mới thấy được nhiều thứ quá đỗi hay ho.
Tôi kết bạn với một em người Việt, yêu nhạc Tây, thích nói tiếng Tây, và kết bạn với Tây. Em đi bar với Tây, tám chuyện với Tây, tận hưởng cái không khí Tây. Nhưng chúng nó hút cỏ, em không. Chúng nó nuốt thuốc lắc, em cười, “chơi thôi, ngắm tụi mày vui là đủ”. Chúng nó “1 night stand”, em bảo “thôi, chơi đủ rồi, tao về”.
Em luôn tự hào, “em còn trinh” và em là gái Việt. Em dẫn bạn em đi ăn bánh bèo, đi xem phố xá, em giới thiệu về ngôn ngữ quê em sau khi bù khú “văn hoá Tây” ở mấy cái bar Tây (nhất là chữ “ế” thiệt là thông dụng, mà tiếng Tây nó không dịch được). Vì em biết, giá trị của em nằm ở việc em là người Việt, em có được cái mà các bạn em không có, đó là cái văn-hoá-Việt. (Không bàn tới “văn hoá” khạc nhổ, chen lấn, xả rác, leo lề; ẻm hổng dám khoe)
Ngoài em, tôi có nhiều bạn người Việt, làm ở các công ty nước ngoài nhiều năm. Bạn không thích nói thuần tiếng Việt vì nghe có “kì kì” “sến sến”, không cảm nhận văn hoá Việt vì “Tây có nhiều cái hay hơn”, bạn cũng cảm thấy thích nơi trời Tây, nơi mà nhìn đâu mình cũng đứng tới … nách người ta. Thi thoảng bạn cũng có hơi tự ti với cái vóc Việt của mình và cảm thấy tụi Tây nó cũng kì thị dân tộc ở đâu đó. Bạn vẫn ăn hamburger, nốc Coca-Cola, quẫy ở bar, nhưng bạn vẫn không phải da trắng. Có cố nhuộm cỡ nào, tóc của bạn vẫn đen lại từ gốc đen ra.
Bạn như trái chuối vỏ vàng, dù vỏ bạn vẫn vàng nhưng ruột đã trắng, và dù ruột của bạn có trắng tới đâu thì cái vỏ của bạn vẫn vàng thế thôi.
Bạn như con thuyền giữa dòng, một bên bờ thì bạn từ chối cập bến, một bên kia thì không dành cho “vỏ vàng”. Cứ thế bạn chòng chành giữa dòng lạc lõng.
Nghĩ một chút, nếu cảm thấy lạc lõng là một nỗi đáng thương, thì mất đi bản sắc chính là một nỗi bất hạnh vậy.
Quán Trọ Lam 